دانشگاه سوره مطالعات راهبردی ارتباطات 2820-9788 2 3 2022 11 22 Socio-cultural discourse analysis of women on Instagram (place of mothers' wishes) گفتمان شناسی فرهنگی-اجتماعی زنان در اینستگرام (جایگاه خواسته‌های مادران) 69 81 700808 10.22034/rcc.2022.563163.1035 FA زهرا باقری دانشجوی دکتری مطالعات زنان، گرایش حقوق زن در اسلام، دانشگاه ادیان و مذاهب (نویسندۀ مسئول). 0000-0003-1839-9665 سید رضا نقیب السادات دانشیار دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی(ره)، تهران، ایران. منصوره زارعان استادیار گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article 2022 10 09 Women, as users of the Instagram social network, always raise requests on topics related to them, derived from discourses they knowingly or unknowingly adhere to. Since one role of women is motherhood and considering the importance of this role in preserving the family and society, the purpose of this research was socio-cultural discourse analysis of women on Instagram and investigating the position of mothers’ wishes. The approach of this research is exploratory, and the research method is applied and qualitative, and Norman Fairclough’s discourse analysis method was used to conduct it. The statistical population was all real pages of Iranian female users with over 10,000 followers. Using the probability sampling method and targeted technique, 56 out of a thousand pages had conditions. Eleven popular discourses of women on Instagram were found. In these discourses, only one discourse addressed motherhood. Other discourses had different approaches to mothers. The radical feminist discourse and the liberal feminist discourse did not fully accept the role of the mother. The discourse of women’s empowerment, the discourse of women’s cultural and social wants, the discourse of anti-advertising bloggers, and the discourse of body positivity, were indifferent to the role of motherhood and its needs. And the discourse of Women’s rights, the discourse of violence against women, the discourse of Islamic feminists, and the discourse of religious neo-thinkers, were only concerned with the legal issues of motherhood. This situation indicates the low importance of mothers’ cultural and social needs. Although the mother has a prominent role in society, the role of motherhood is less important compared to other roles of women, because of various reasons that require separate research. زنان به عنوان کاربران شبکه اجتماعی اینستاگرام همواره خواسته‌هایی را در زمینۀ موضوعات مرتبط با خود مطرح می‌کنند که برگرفته از گفتمان‌هایی است که دانسته یا ندانسته به آن پایبند هستند. از آنجا که یکی از نقش‌های زنان مادری است و با توجه به اهمیت این نقش در حفظ خانواده و جامعه، هدف این پژوهش گفتمان‌شناسی فرهنگی-اجتماعی زنان در اینستگرام و بررسی جایگاه خواسته‌های مادران بود. رویکرد این پژوهش اکتشافی و روش تحقیق کاربردی و کیفی بوده و برای انجام آن از روش تحلیل گفتمان نورمن فرکلاف استفاده شد. جامعه آماری، کلیه صفحات واقعی کاربران زن ایرانی با بیش از 10هزار دنبال‌کننده، با استفاده از روش نمونه‌گیری نااحتمالی و تکنیک هدفمند، از هزار صفحه، 56 صفحه دارای شرایط بودند. در نهایت یازده گفتمان محبوب زنان در اینستاگرام پیدا شد. در این گفتمان‌ها تنها یک گفتمان به این موضوع پرداخت. گفتمان‌های دیگر رویکردهای متفاوتی نسبت به مادران داشتند. گفتمان فمنیست رادیکال و گفتمان فمنیست لیبرال، نقش مادری را به طور کامل نپذیرفتند، گفتمان توانمندسازی زنان، گفتمان مطالبات فرهنگی و اجتماعی زنان، گفتمان ضدبلاگرهای تبلیغاتی و گفتمان مثبت‌نگری به بدن، نسبت به نقش مادری و مطالبات آن، بی‌تفاوت بودند و گفتمان حقوق زن، گفتمان خشونت علیه زنان، گفتمان فمنیست اسلامی و گفتمان نواندیشان دینی، صرفاً به مسائل حقوقی مادری توجه داشتند. این وضع نشان از اهمیت پایین خواسته‌های فرهنگی و اجتماعی مادران دارد. به عبارت دیگر، اگرچه مادر نقش مهم و پررنگی در جامعه دارد اما به علل مختلف که نیازمند تحقیقی مجزا است، در مقایسه با سایر نقش‌های زنان از اهمیت کمتری برخوردار است. https://rcc.soore.ac.ir/article_700808_4273d06abfb71e04e9bd55d9520ad049.pdf