دانشگاه سوره مطالعات راهبردی ارتباطات 2820-9788 6 1 2026 03 21 A Critical Analysis on the "Yellow Head-lining" in Representation of Criminal News in the Light on News-making Criminology آسیب‌شناسی «تیترزنیِ زرد» در بازنُمایی اخبار جنایی از منظر جرم‌شناسی خبرساز 733008 10.22034/rcc.2025.2066915.1236 FA مهرداد رایجیان اصلی عضو هیأت علمی گروه حقوق و فقه پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت) 0000-0003-0693-1888 حمیدرضا حیدرپور پژوهشگر پسادکترای حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه شهید بهشتی و مدرس دانشگاه 0000-0002-8312-1558 ژیلا مهرآرا دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه میبد 0009-0002-5158-1856 Journal Article 2025 07 27 The main issue of the present study, which was conducted with a descriptive-analytical approach and a library study method, is the pathology of yellow headlines from the perspective of news-making criminology teachings and a critical study of the performance of the media system in terms of using this mechanism in representing criminal news. The questions are: 1- From the perspective of news-making criminology, what harm does yellow headlines have in representing criminal news in the media and news system? 2- What is the concept and foundations of news-making criminology and what are the components it emphasizes in the way it represents criminal news? And 3- What criticisms does the performance of some active media in the Iranian media system face from the perspective of using yellow headlines, especially in representing criminal news? The findings indicate that from the perspective of news-making criminology, the approach of some media in Iran in representing criminal news is not necessarily scientific and does not increase analytical and empirical awareness of criminal phenomena among the public. The achievement of the research is that by understanding yellow headlines as a scourge of the media system and an unprofessional method of reporting, and based on the doctrine of news-making criminology, it is necessary for the Iranian media system to base rational and analytical approaches on the coverage of criminal events. The adoption and implementation of efficient laws in the field of greater supervision of the media's performance in covering criminal events is also a necessary and useful measure. مسألۀ اصلی پژوهش حاضر که با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با روش مطالعه کتابخانه‌ای انجام شده، آسیب‌شناسی تیترزنی زرد، از منظر ‌آموزه‌های جرم‌شناسی خبرساز و مطالعه انتقادی عملکرد نظام رسانه‌ای از حیث استفاده از این سازوکار در بازنُمایی اخبار جنایی است. پرسش‌‌ها عبارتند از اینکه؛ 1- از منظر جرم‌شناسی خبرساز، تیترزنی زرد در بازنمایی اخبار جنایی در نظام رسانه‌ای و خبررسانی، واجد چه آسیب‌هایی است؟ 2- مفهوم و مبانی جرم‌شناسی خبرساز چیست و مولفه‌های مورد تأکید آن در نحوه بازنمایی اخبار جنایی کدامند؟ و 3- عملکرد برخی رسانه‌‌های فعال در نظام رسانه‌ای ایران از منظر اقدام به تیترزنی زرد به‌ویژه در بازنمایی اخبار جنایی، با چه نقدهایی روبه‌روست؟ یافته‌ها حاکی است از منظر جرم‌شناسی خبرساز، رویکرد برخی رسانه‌ها در ایران در بازنُمایی اخبار جنایی، لزوماً علمی نیست و موجب افزایش آگاهی‌ِ تحلیلی و تجربی نسبت به پدیده‌های مجرمانه در میان افکار عمومی نمی‌شود. دستاورد تحقیق، آن است که با درک تیترزنی زرد به مثابه آفت نظام رسانه‌ای و اسلوبی غیر حرفه‌ای در خبررسانی و بر اساس آموزه جرم‌شناسی خبرساز، ضروری است نظام رسانه‌ا‌یِ ایران، رویکردهای خِردبنیاد و تحلیل‌گرانه را مبنای انعکاس اخبارِ رویدادهای جنایی قرار دهد. تصویب و اجرای قوانین کارآمد در زمینه نظارت بیشتر بر عملکرد رسانه‌ها در انعکاس رویدادهای جنایی نیز اقدامی لازم و مفید است.