مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

بررسی نقش صداوسیما در انتشار تنوع فرهنگی (با تأکید بر توسعه مشارکتی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نسترن خواجه نوری 1
زهرا زادفرج 2
1 استادیاردانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه
2 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات، گرایش مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشگاه آزاد تهران مرکزی.
10.22034/rcc.2022.253273
چکیده
تنوع فرهنگی واقعیت بدیهی کشور ایران است که سیاست‌گذاری و مدیریت صحیح درباره آن ضرورتی
اجتناب‌ناپذیر است. رسانه، گذشته از آنکه خود، فرهنگ غالبی را ترویج می‌کند، از عناصر فرهنگ‌ساز
است. رسانه‌ها، آینه تمام و کمال فرهنگ کلی جامعه می‌باشند. بسیاری از نهادهای اجتماعی بویژه رسانه‌ها
می‌توانند در راستای ترویج و توسعه علمی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و به عبارت دیگر پیشرفت و
سازندگی کشور، نقش اساسی داشته باشند، اما صداوسیما به‌عنوان دانشگاهی سراسری و فراگیر، نقش
مؤثرتری را بر عهده دارد، چرا که معمولاً برنامه‌های رسانه ملی، بویژه فیلم‌های تلویزیونی، اثرات فرهنگی-
اجتماعی قابل‌ملاحظه‌ای را در ابعاد مختلف به همراه دارد. در روزهایی که جمهوری اسلامی ایران برای
پیشبرد اهداف و حل مشکلات اقتصادی خود به اتحاد و یکپارچگی بیشتری نیاز دارد، استفاده از ظرفیت تنوع
فرهنگی بیش‌ از پیش دارای اهمیت است. ظرفیت بزرگ صداوسیما می‌تواند کمک شایان‌توجهی به ایجاد این
اتحاد و یکپارچگی کند. هدف از انجام این پژوهش بررسی نقش صداوسیما در انتشار تنوع فرهنگی (با تأکید
بر توسعه مشارکتی) بوده است. جامعه آماری این پژوهش، 150 نفر از مدیران و مسئولان ارشد صداوسیمای
جمهوری اسلامی ایران هستند. با توجه به حجم کم نمونه تمام جامعه آماری به عنوان حجم نمونه در نظر گرفته
شده است. ابزار جمع آوری داده در این پژوهش پرسشنامه با روایی و پایایی قابل قبول است. جمع آوری داده
در روش کتابخانهای از طریق فیش برداری انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از نرمافزارهای آماری SPSS 22و
Smart Pls 2 استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان داد که برنامه‌های صداوسیما بر انتشار تنوع فرهنگ (با
تأکید بر توسعه مشارکتی) موثر است. همچنین بین نوع فعالیت‌های حرفهای، بین سیاست تحریریه صداوسیما،
اعتقادات شخصی کارمندان صداوسیما، ایجاد تعصب و کلیشهای شدن موضوعات صداوسیما بر انتشار تنوع
فرهنگی (با تأکید بر توسعه مشارکتی) موثر است.
کلیدواژه‌ها
تنوع فرهنگی
توسعه مشارکتی
تعصب
رویکرد ملی

عنوان مقاله English

Investigating the role of radio and television in spreading cultural diversity (with an emphasis on collaborative development)

نویسندگان English

Nastaran Khadjehnoor 1
zahra Zadfaraj 2
1 Assistant Professor of Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Faculty of Social Sciences, Communication and Media (Author).
2 Master student of communication sciences, majoring in cultural studies and media, Central Azad University of Tehran
چکیده English

Cultural diversity is an obvious reality in Iran & its correct policy making & management is an inevitable necessity. Media, apart from publicizing a dominant culture, is itself one of the culture making elements. Media is the complete mirror of the society’s culture. Many of the social foundations, including media, can play a fundamental role in circulating scientific, cultural, social & economic development & as a whole on the development & prosperity of the country. The national radio & television play a more important role as a comprehensive cross-country university. The reason being that usually the programs broadcasted by the national media, especially the movies, have extensive cultural & social effects in different dimensions. In the days that the Islamic Republic of Iran requires more unity & consolidation in order to solve the economic problems & move towards its development, utilizing the capacity of cultural diversity is of utmost importance. The substantial capacity of the national media can be of great assistance to provide such unity & consolidation. The purpose of this research was to evaluate and study the role of the national media in promoting cultural diversity (with emphasis on participatory development). The statistical population of this research was 150 of the senior managers of the national media. With respect to this low population, all this statistical population has been considered as the sample volume. The method of research was survey and the tool used for data collection in this research
was a questionnaire with suitable reliability and validity and  gathering data through library research .Analyzing the data has been performed using the statistical softwares Smart Pls2 & SPSS 22. Results of the research revealed that the programs of the national media have been effective on promoting cultural diversity ( with emphasis on participatory development). It also showed that the type of the professional activity, policy of the board of editors, personal beliefs of the employees, creating prejudice & topic stereotypes of the national media are all effective on promoting cultural diversity ( with emphasis on participatory development).

کلیدواژه‌ها English

cultural diversity
participatory development
prejudice
national approach
  1. ارغان، عباس و ملائی، اعظم.(1400)، نقش تنوع فرهنگی در بروزمعضلات اجتماعی شهری (مطالعه موردی منطقه 14 تهران). جغرافیا و روابط انسانی، 2(12)، 43 صص -28.
  2. آغاز، محمدحسن؛ جعفر نژاد، سید ابوالفضل.(1390)، رسانه‌ها،؛ افکار عمومی و سازمان دهی و بهبود افق چشم‌انداز توسعه، 2(54)، 81 صص -89.
  3. بشیر، حسن؛ کوهی، احمد. (1392)، تلویزیون و فرهنگ همگرایی رسانه‌ای، مطالعات میان رشته ای در رسانه و فرهنگ،2(2)، صص 83-107.
  4. تابش، علیرضا.(1398)، نقش رسانه سینما به‌عنوان ابزار دیپلماسی در القای بین المللی محتوای هدف و فرهنگ ایرانی، فصلنامه رسانه 30 (1)، صص 101-117.
  5. حاجی نژاد، علی و پایدار، ابوذر و الاالدین وندی، آیدا.(1395)، تبیین جایگاه برنامه‌های تلویزیونی در ارتقای سطح توسعه فرهنگی زنان روستایی (دهستان کیار غربی، شهرستان کیار). برنامه ریزی فضایی، 6(1)، صص 39-58.
  6. حسینی، سیده مریم.(1399)، بررسی تأثیرگذاری رسانه‌ها بر تغییر در فرهنگ و ساختارهای جامعه، سومین کنفرانس بین المللی مدیریت، تجارت جهانی، اقتصاد، دارایی و علوم اجتماعی، تهران.
  7. دانایی، ابوالفضل، یاسمین، سیامک، رستمی، ذبیح‌اله. (1400). ارزیابی عدالت رسانه‌ای در جدول پخش سیمای رسانه ملی بر اساس تنوع جمعیتی ـ فرهنگی ایران. پژوهش‌های ارتباطی، 28(105)، صص 119-145.
  8. درویشی، یوسف؛ علیزاده، پریسا. (1394)، نقش رسانه‌های جمعی تلویزیون در پیشبرد فرهنگ شهری مطالعه موردی شهر اردبیل، اولین همایش ملی علوم زمین و توسعه شهری، تبریز، شرکت کیان طرح دانش.
  9. راضیه شامخ نیا محمد مظلوم خراسانی محسن نوغانی دخت بهمنی(1398)، بازنمایی کلیشه‌های قومی در سریال‌های تلوزونی، مطالعات میان رشته ای در رسانه و فرهنگ 2(18)، صص 41-62.
  10. زارعی، غفار. (1398)، نقش هویت قومی در همبستگی ملی پس از انقلاب اسلامی؛ رویکردی چند فرهنگی، رهیافت انقلاب اسلامی 13(47)، صص 62-33.
  11. شربتیان، محمد حسن،(1393)، ضرورت فرهنگ پذیری در مطالعات اجتماعی و فرهنگی، اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران.
  12. طالب، مهدی، یوسفوند، سامان. (1392). بررسی ارتباط خرده‌فرهنگ محلی با توسعه مشارکتی مطالعه موردی: روستاهای منطقه کهمان، شهرستان سلسله، پژوهشهای روستائی, 4(1)، صص 101-136
  13. عنبری، موسی.(1390)، جامعه‌شناسی توسعه: از اقتصاد تا فرهنگ، تهران: انتشارات سمت.
  14. غفاری، غلامرضا.(1380)، تبیین عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر مشارکت اجتماعی ـ اقتصادی سازمان یافته روستاییان به عنوان مکانیزمی برای توسعه‌ی روستایی در ایران: (مطالعه‌ی موردی: روستاهای شهر کاشان)، پایان‌نامه‌ی دکتری دانشگاه تهران.
  15. کوثری، مسعود؛ آذری، سید حسن. (1394)، تنوع فرهنگی الزامات سیاست‌گذاری رسانه‌ای (مطالعه موردی: شبکه‌های استانی صداوسیمای جمهوری اسلامی‌ ایران)، فصلنامه رسانه، 26(1)، صص 5-24.
  16. موسوی، سید رحیم، وحیدا، فریدون، حقیقتیان، منصور. (1397). تحلیل عوامل مرتبط با توسعه مشارکتی از منظر ظرفیت‌های محلی توسعه در استان ایلام. توسعه اجتماعی، 12(3)، صص 115-146.
  17. مهرنیا، محمد و ولایتی، محسن.(1396)، نقش رسانه‌ها و افکار عمومی در سازماندهی توسعه و بهبود افق چشم‌انداز توسعه، دومین کنگره بین المللی علوم انسانی، مطالعات فرهنگی، تهران.
  18. میری، محمدرضا؛ حسن پور، محمد. (1394)، بررسی نقش محوری برنامه‌های رسانه‌های کشور در توسعه فرهنگی، سومین کنفرانس ملی جامعه شناسی و علوم اجتماعی، تهران، موسسه اطلاع رسانی نارکیش.
  19. هاشم زاده ابرسی، فاطمه؛ عباداتی، نرجس.(1395)، بررسی رابطه فرهنگ سازی رسانه ملی با فرایند توسعه در ایران، بررسی رابطه فرهنگ سازی رسانه ملی با فرایند توسعه در ایران. فصلنامه علوم خبری, 5(19)، صص 101-128.
  20. عنبری، موسـی.(1390)، جامعه‌شـناسـی توسـعه از اقتصـاد تا فرهنگ، تهران: سـازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت). چاپ اول.

 

 

  1. Cox, T. H., & Blake, S. (1991). Managing cultural diversity: Implications for organizational competitiveness. Academy of Management Perspectives, 5(3), 45-56.
  2. Gudykunst، W. B. (Ed.). (2005). Theorizing about intercultural communication. Sage.
  3. 27.Horsti, K., Hultén, G., & Titley, G. (Eds.). (2014). National conversations: Public service media and cultural diversity in Europe. Intellect Books.
  4. Kamalipour, Y. R., & Carilli, T. (Eds.). (1998). Cultural diversity and the US media. SUNY Press.
  5. Milner، A.، & Browitt، J. (2013). Contemporary cultural theory: An introduction. Routledge.
  6. Parekh، B. (1999). Political theory and the multicultural society. Radical Philosophy، (95)، 27-32.‏
  7. 30.Siapera, E. (2010). Cultural diversity and global media: The mediation of difference. John Wiley & Sons.
  8. 31.Zayani, M. (2011). Media, cultural diversity and globalization: Challenges and opportunities.

Wood, P., & Wood, P. (2003). Diversity: The invention of a concept. San Francisco: Encounter Books.

 

  • تاریخ دریافت 02 دی 1400
  • تاریخ بازنگری 06 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش 29 اردیبهشت 1401