مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

تحلیل کیفی و کمی سبک زندگی خانواده دیجیتالی در شهر تهران(آینده پژوهی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای تخصصی جامعهشناسی، پژوهشگر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی(نویسنده مسئول)
2 دکترای تخصصی جامعه شناسی، استادیار و عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
چکیده
جریان ارتباطات و موج عظیم اطلاعاتی، تغییراتی در تعاملات و روابط افراد با یکدیگر به وجود آورده و این امر
موجب تفاوت در سبک زندگی و نگرش‌ها در خانواده شده است. این پژوهش با هدف تحلیل کیفی و کمی سبک زندگی خانواده دیجیتالی در شهر تهران (با رویکرد آینده‌پژوهی) انجام و از نظریه‌های گیدنز، پی یر بوردیو و یورگن هابرماس بهره گرفته شده است.
روش تحقیق با توجه به ماهیت این مطالعه روش ترکیبی متوالی(کیفی(مصاحبه عمیق)- کمی (توصیفی- پیمایشی) است. مشارکت‌کنندگان در مرحله اول شامل 29 نفر از متخصصان در زمینه موضوع پژوهش با نمونه‌گیری غیراحتمالی از نوع هدفمند و ابزار گردآوری اطلاعات از مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه بهره گرفته شده است.
جامعه آماری در بخش کمی کلیه شهروندان بالای ۱۸ سال مناطق ۲۲ گانه شهرتهران و نمونه آماری ۳۸۴ نفر از
شهروندان بالای 18 سال ساکن در مناطق 1و 15 شهر تهران در سال 1398 است که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای و ابزار گرداوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته مورد مطالعه قرار گرفتند. بر اساس اولویت و اهمیت از دیدگاه صاحبنظران،4 سبکِ خانواده شامل: خانواده شبه‌رسانه‌ای، خانواده رسانه‌ای، خانواده ناپایدار رسانه‌ای و خانواده آشفته رسانه‌ای تدوین گردید. بر اساس سناریوهای شکل گرفته پرسشنامه‌ای تهیه و در دو منطقه ۱و ۱۵ شهر تهران اجرا شد. نتایج نشان داد که ورود فن‌آوری‌های نوین ارتباطی در شهر تهران، تغییرات متفاوتی را در ساختار خانواده و سبک زندگی در زمان حال و آینده ایجاد خواهد کرد. که دامنه این تحول از مرحله همسریابی و همسرگزینی، تداوم زندگی خانوادگی، روابط بین اعضای خانواده، نگرش جامعه به نهاد خانواده، کارکردهای آن، انگاره‌های روابط بین زن و مرد، طلاق، انگاره‌های جنسیتی، ایجاد مشاغل اقتصادی نوین، اوقات فراغت، مصرف‌گرایی و بسیاری مسائل را در برگرفته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Qualitative and quantitative analysis of digital family lifestyle in Tehran (future research)

نویسندگان English

Ameneh Bakhtiari 1
Bahareh Nasiri 2
1 PhD in Sociology, Researcher at the Institute of Humanities and Cultural Studies (Author).
2 PhD in Sociology, Assistant Professor and Faculty Member of the Institute of Humanities and Cultural Studies.
چکیده English

The flow of communication and the huge wave of information have created changes in people's interactions and relationships with each other, and this has led to differences in lifestyle and attitudes in the family. The aim of this study was to qualitatively and quantitatively analyze the digital family lifestyle in Tehran (with a futures research approach) and the theories of Giddens, Pierre Bourdieu and Jürgen Habermas were used.Research Method Due to the nature of this study, the combined method is sequential (qualitative (in-depth interview) - quantitative (descriptive-survey). A semi-structured interview and a questionnaire were used.The statistical population is a quantitative part of all citizens over 18 years old in 22 districts of Tehran and the statistical sample is 384 citizens over 18 years oldliving in districts 1 and 15 of Tehran in 1398. Using multi-stage cluster random sampling method and data collection tool questionnaire Researchers were studied.Based on the priority and importance from the experts' point of view, 4 family styles were developed, including: pseudo-media family, media family, unstable media family and chaotic media family. Based on the formed scenarios, a questionnaire
was prepared and implemented in two districts 1 and 15 of Tehran.The results showed that the arrival of new communication technologies in Tehran will create different changes in family structure and lifestyle now and in the future. The scope of this change from the stage of marriage and choosing a spouse, continuity of family life, relationships between family members, society's attitude to the family institution, its functions, ideas of gender relations, divorce, gender ideas, creating new economic jobs, leisure, consumerism and It covers many issues.

کلیدواژه‌ها English

Lifestyle
family
family lifestyle
digital family
  1. منابع فارسی

    1. اباذری، یوسف علی، چاوشیان، حسن (1381)، از طبقه اجتماعی تا سبک زندگی، رویکردهای نوین در تحلیل جامعه‌شناختی هویت اجتماعی، نامه علوم اجتماعی، شماره 20، پاییز و زمستان.
    2. تافلر، الوین (1995)، ‌شوک آینده، ترجمه: حشمت‌الله کامرانی (1383)، نشرعلم.
    3. تاجبخش، کیان(1384)، سرمایه اجتماعی : اعتماد، دموکراسی و توسعه، تهران: نشر پژوهش شیرازه.
    4. بیژن، خواجه نوری، مقدس، علی اکبر(1387)، بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی موثر بر میزان گذران اوقات فراغت؛ مورد مطالعه: دانش آموزان دبیرستانی شهرستان آباده، ویژه نامه پژوهش های اجتماعی، دوره 8، شماره 2.
    5. رابرتسون، جفری (2004)، جنایت علیه بشریت، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
    6. شارع پور، محمود ؛ خوشفر، غلامرضا(1381)، رابطه سرمایه فرهنگی با هویت اجتماعی جوانان؛ مطالعه موردی جوانان شهر تهران، مطالعات جامعه شناختی پاییز و زمستان 1381 - شماره 20
    7. فاضلی، نعمت الله (1385) مدرن یا امروزی شادن فرهنگ ایران، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
    8. کاستلز، مانوئل. (1397) «عصر اطلاعات؛ قدرت هویت»، جلد دوم، ترجمه حسن چاووشیان، تهران: نشر طرح نو.
    9. لوئیس آلفرد، کوزر، برنارد، روزنبرگ(1393)، ترجمه: فرهنگ ارشاد، تهران، نشر نی.
    10. گیدنز، آنتونی (2006)، مبانی جامعه‌شناسی، ترجمة منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

     

    1. Giddens, A.,(2009), The Transformation Of ‌Intimacy: Sexuality, Love And Eroticism In Modern Societies, Stanford University Press.
    2. Giddens, A.,(2009), The Transformation Of ‌Intimacy: Sexuality, Love And Eroticism In Modern Societies, Stanford University Press.Therapy 39(4):289-300.
    3. Habermas, J (1984). The Theory of Communicative Action. Vol.1. trans. By McCarthy. New York: Heinemann.
    4. Rainie, L & Wellman, B. (2012). Networked, The New Social Operating System. MIT Press.
    5. Ritzer, George & Goodman, Douglas J.(2004) Sociological Theory, McGra Hill

     

  • تاریخ دریافت 02 اسفند 1400
  • تاریخ بازنگری 29 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش 03 خرداد 1401