مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

ارزیابی جایگاه ارتباطات در برنامه های چهارم تا ششم توسعه ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه ارتباطات، دانشکده ادبیات، علوم انسانی واجتماعی، دانشگاه آزاد واحد علوم وتحقیقات، تهران، ایرن.
2 دانشجوی دکتری ارتباطات، گروه ارتباطات، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایرن.
چکیده
هدف این پژوهش ارزیابی جایگاه ارتباطات در برنامه‌های پنجم و ششم توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى در ایران است. در این تحقیق با استفاده از روش کیفی بحث متمرکز گروهی به کسب آراء و صاحب‌نظران باتجربه برنامه‌های پنجم و ششم توسعه در کشور، که بر موضوع آگاهی و احاطه دارند، پرداخته شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که در برنامه‌ها به جایگاه ارتباطات در توسعه کشور توجه نشده است و مهم‌ترین اشکالات برنامه توسعه ششم در استفاده از ارتباطات برای توسعه عبارت‌اند از: نبود نظام جامع رسانه‌ای، اصلاح قانون مطبوعات حذف اخذ امتیاز از قانون مطبوعات، تصویب قانون واحد برای مطبوعات کاغذی و الکترونیکی، اصلاح قانون اداره صداوسیما، فقدان قانون نظارت بر محتوای رسانه‌ها، ضمانت داشتن حق دسترسی آزادانه و انتشار مطالب، توسعه یعنی ایجاد ابزار ارتباطی، گسترش سواد رسانه‌ای برای ارتباطات توسعه، ایجاد دولت الکترونیکی، ایجاد شبکه ملی اطلاعات
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evaluation of the position of communication in the fourth to sixth development plans of Iran

نویسندگان English

afsaneh mozafari 1
ahmadreaa masoudi 2
1 Associate Professor, Department of Communication, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran (Corresponding author).
2 Master of Social Communication Sciences, Department of Communication; Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
چکیده English

This research evaluates the position of communication in Iran's fourth to sixth programs of economic, social, and cultural development during the two governments of Mahmoud Ahmadinejad and Hassan Rouhani. With a brief overview of the methods that govern the type of attitude of programmers regarding "development of communications" and "development communications", this research used the qualitative method of focused group discussion to obtain and discuss the opinions of experienced experts of the fourth, fifth, and sixth development programs in two fundamentalist and reformist governments, during about 14 years. The research findings showed that three development programs were approved and notified to the government for implementation in this period. In these programs, communication and development have not been given enough attention due to the progress of information and communication technologies, attention to the Smart City, research on the state of communication in Iran, and attention to the development of media literacy in the fourth to sixth development programs have been neglected. It was also suggested in this evaluation that planning should be executed alongwith advancement of technologies and the creation of the national information network (national internet); and that the Western model should not be used in planning for progress.

کلیدواژه‌ها English

Development
Communication
Development program
Comprehensive media system
Smart city
Literate
آذری، غلامرضا (1393)، پاول فلیکس لازارسفلد بنیانگذار رادیو پژوهی، تهران: نشر دانژه.
آر لى، جان ای (1356)، به سوى سیاست‌هاى ارتباطى واقع‌بینانه بررسى تحلیلى از گرایش‌ها و اندیشه‌هاى نوین در زمینه ارتباطات، ترجمۀ خسرو جهاندارى، تهران: انتشارات رادیو تلویزیون ملى ایران (سروش)، 1356.
آقاجانى، آقاجانی (1381)، بررسى و ارزیابى پیش‌بینى‌هاى برنامه سوم توسعه جمهورى اسلامى در حرکت به سوى جامعه اطلاعاتى، ارائه شده در همایش علمى «ایران و جامعه اطلاعاتى در سال 1400 هجرى شمسى»، تهران 28-25 آذر 1381، همچنین ر.ک: www.iranwsis.org
اقتصادآنلاین (1396)، هفت نقد مهم بر برنامۀ ششم توسعه، در:
https://www.eghtesadonline.com/n/mVH
امامی، حسن (1391)، نگاه پروفسور تهرانیان به ارتباطات و توسعه، روزنامه اعتماد، 11 دی 1391.
پایگاه گلونی (1398)، «کسب و کار اینترنتی کشور ایران در زمان قطعی اینترنت به چه میزان خسارت دید؟» در:
https://golvani.ir/?p=143350
روستایی، مریم (1395)، «جایگاه ارتباطات در برنامه ششم توسعه قبل و بعد از انقلاب ایران»، دومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت و علوم انسانی، در:
https://civilica.com/doc/549851/
سند چشم‌انداز جمهورى اسلامى ایران در افق 1404 هجرى شمسى و سیاست‌هاى کلى برنامه چهارم توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى جمهورى اسلامى ایران، (1382)، تهران: سازمان مدیریت و برنامه ریزى کشور، آذر ماه .
شاه‌قاسمی، زهره، محمدمهدی فرقانی و هادی خانیکی (1395)، مطالعه رویکرد برنامه‌های توسعه در ایران به ارتباطات، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، سال نهم، پاییز 1395، شماره 3 (پیاپی 35)
طوفان، مسعود (1398)، نظام ارتباطی، برنامه‌ریزی و توسعه در ایران؛ ارائه یک چارچوب، فصلنامه رسانه، دوره 30، شماره 1 - شماره پیاپی 114
عبدالله ذاکر، عبدالله (1380)، جایگاه ارتباطات در برنامه‌هاى توسعه پس از انقلاب اسلامی، فصلنامه رسانه، سال دوازدهم، شماره 3، پاییز .
لایحه برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1388- 1384)، (1382)، تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزى کشور، معاونت امور پشتیبانی، مرکز مدارک علمی و انتشارات.
لرنر، دانیل (1383)، گذر از جامعه سنتی، ترجمۀ غلامرضا خواجه سروی، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
محسنیان راد، مهدی (1365)، ارتباط‌شناسی، تهران: سروش.
محسنیان راد، مهدی (1374)، ارتباط‌جمعی و توسعۀ روستایی، معاونت ترویج و مشارکت‌های وزارت جهاد سازندگی.
محسنیان راد، مهدی (1375)، ارتباط‌جمعی و توسعه روستایی، تهران: مدیریت مطالعات و بررسی‌های وزارت جهاد سازندگی.
مسعودی، امید (1376)، «عصر ارتباطات و کشورهای اسلامی»، روزنامه کیهان، 20 مهرماه.
مسعودی، امید (1383)، ارتباطات در برنامه چهارم توسعه، در روزنامه شرق، 2/4/1383.
معتمدنژاد، کاظم (1371)، توسعه ارتباطات و توسعه در ایران، هفته‌نامۀ سروش، 3 بهمن 1371، شماره 635،
معتمدنژاد، کاظم، ارتباطات توسعه و توسعه ارتباطات، ارائه شده به کنفرانس تحقیقات اجتماعی ـ اقتصادی در برنامه‌های توسعه، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، 1371، ص217
معتمدنژاد، کاظم (1382)، سیر تطور نظریات ارتباطات توسعه: تأکید بر و...، اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی، دفتر پژوهش‌های ارتباطات.
معتمدنژاد، کاظم (ب1382)، اجلاس جهانی درباره جامعه اطلاعاتی ژنو 2003- تونس 2005، جلد یکم، تهران: مرکز پژوهش‌هاى ارتباطات.
مولانا، حمید (1384 )، ارتباطات جهانی در حال گذار، تهران: سروش.
مولانا، حمید (1371)، گذر از نوگرایی، ترجمۀ یونس شُکرخواه، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
 
Goss J.D., Leinbach T.R. (1996), Focus Groups As Alternative Research Practice, Area 28 (2): 115-23.
Kitzinger J. (1994), The methodology of Focus Groups: the importance of interaction between research participants, Sociology of Health 16 (1): 103-121.
Kitzinger J. (1995), Introducing focus groups, British Medical Journal 311: 299-302.
Kitzinger J. and Barbour, R. S. (1999), Introduction: The challenge and promise of Focus Group. In developing Focus Group Research. Politics, Theory and Practice. London:
Merton, R, K. Fisk, M. and Kendall, P, L. (1990), The Focused Interview: A Manual of Problems and Procedures. London: Collier MacMillan.
Powell R.A., Single H.M., Lloyd K.R. (1996), Focus groups in mental health research: enhancing the validity of user and provider questionnaires, International Journal of Social Psychology 42 (3): 193-206.
Raghuram, Parvati (1999). Religion and Development. In: Allen, Tim and Skelton, Tracy eds. Culture and Global Change. London, UK: Routledge.
Stewart, D. W., and Shamdasani, P. N. (1990). Focus groups: Theory and practice. Applied Social Research Methods Series, Vol. 20. Newbury Park, CA: Sage Publications.
 
 

  • تاریخ دریافت 20 آذر 1401
  • تاریخ بازنگری 18 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش 20 اسفند 1401