مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

تحلیل جامعه شناختی افول ارتباطات درون خانوادگی و بازگشت به اعتیاد( شهر گرگان سال1401-1400 )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران( نویسنده مسئول)
3 استاد جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
عود اعتیاد از ابعاد متعددی قابل مطالعه است که هر یک در جای خود میتواند مهم باشد، یکی از این ابعاد، عوامل اجتماعی است که خود طیف گستردهای را شامل میشود. این مقاله بخشی از یک مطالعه گرندد تئوری است که به بررسی نقش افول ارتباطات درونخانوادگی در عود پرداخته، ‌‌جامعه مشارکتکننده این پژوهش از میان افرادی که سه ماه و بیشتر از ترکشان گذشته، دارای سابقه عود سهبار و بیشتر بوده و از مراکز ترک اعتیاد شهر گرگان ترخیص شده، یا در حال ترخیص بودند، به صورت نمونهگیری هدفمند و نظری انتخاب و از طریق مصاحبه عمیق نیمهساختاریافته، گردآوری دادهها تا مرحله اشباع نظری ادامه پیدا کرد، برای این هدف تا 21 نفر مصاحبهها ادامه یافت. تجزیه و تحلیل و کدگذاری، همزمان با گردآوری دادهها شروع و ادامه پیدا کرد. طبق یافتههای تحقیق، افول ارتباطات درونخانوادگی به عنوان پدیده نهایی انتخاب شد، همچنین چهار مؤلفه: افول و سقوط سرمایه اجتماعی درون شبکهای، هراس مستمر از سرزنش، برزخ اجتماعی و خانوادگی، فقدان شبکه ارتباطی به عنوان شرایط زمینهای، سه مؤلفه سایه سنگین گذشته، ابهام و ناامیدی خانواده و داغ اعتیاد جزء شرایط علی و چهار مؤلفه متهم پنداری درون شبکهای، سابقه عود، سقوط اعتماد اجتماعی و مجرم پنداری اجتماعی به عنوان عوامل مداخلهگر بدست آمد، در ادامه مصرف تسکینی، ‌‌چسبندگی شبکه، اجتناب از روابط اجتماعی مصرف خلاصی، هجرت اجباری از خانواده و جامعه، تصمیم به خودکشی و اقدام به خودکشی جزء راهبردهای ناشی از عمل و تعامل استخراج شد، در نهایت سقوط منزلت خانوادگی، ‌‌بیخانمانی و رهاشدگی، ‌‌فروپاشی خانواده، طلاق و جدایی، کارتنخوابی، ‌‌شرم اجتماعی، ‌‌‌مرگ ناشی از خودکشی و مرگ ناشی از مصرف بیشازحد به عنوان پیامدها کشف و نامگذاری شد. نتیجه اینکه برای شناخت و تبیین مسئله، ‌‌همچنین مداخله در جهت کاهش میزان عود توجه به پدیدۀ افول ارتباطات درونخانوادگی در بستر و شرایط مطرح شده ضروری است و غفلت از این مهم، بر چالشها و مشکلات عود و پیامدهای ناشی از آن خواهد افزود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Sociological Analysis of decline in Intra-Family Communications and Addiction Relapse (Gorgan, 2021-2022)

نویسندگان English

Hamid Reza Yazdani 1
bagher saroukani 2
Mansoor vosooghi 3
1 PhD student in sociology of social issues of Iran, Faculty of Literature and Humanities, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor of Sociology, Faculty of Literature and Humanities, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran (Responsible Author)
3 Professor of Sociology, Faculty of Literature and Humanities, Science and Research Unit,.Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Addiction relapse can be studied from several aspects and each of them can be significant in its place. One of these dimensions is social factors that encompass a widespread range. This article is a part of a grounded theory study that examines the role of decline in Intra-Family Communications affecting relapse. The participants of this study were selected among addicted individuals who had a history of addiction relapse three times or more in the past three months or after quitting, and who had been discharged or were being discharged from addiction treatment centers in Gorgan City through purposive and theoretical sampling. The data collection was continued until the theoretical saturation stage through semi-structured in-depth interviews. For this purpose, 21 subjects were interviewed. The analysis and coding started and continued concurrently with data collection. According to the study findings, the decline in intra-family communications was selected as the central phenomenon. Moreover, four components of the decline and downfall of social capital within the network, constant fear of blame, social and family limbo, and the absence of a communication network are pondered as background conditions. The three components of the intolerable events of the past, the family's despair and sense of obscurity, and the addiction scandal have been considered as part of the causal conditions. Four components of the assumed intra-network culprit, relapse history, decline in social trust, and assumed social convict have been deemed as intervening factors. Successively, palliative consumption, network cohesion, avoidance of social relations, consuming for committing suicide, distancing from family and society, deciding to commit suicide, and intending to commit suicide were elicited as strategies resulting from action and interaction. Finally, the decline in family dignity, homelessness and abandonment, family disintegration, divorce and separation, sleeping rough, social shame, death resulting from committing suicide, and death arising from drug overdose were discovered and named as consequences. As a result, to comprehend and explain the problem and also to intervene to reduce the relapse rate, considering the phenomenon of decline in intra-family communications in the context and deemed conditions is crucial, and neglecting this importance will add to the challenges and problems of relapse and its consequences.

کلیدواژه‌ها English

Intra-family communications
Relapse
Addiction
منابع
ازکیا، مصطفی و ایمانی جاجرمی، حسین، (1390)، روش‌های کاربردی تحقیق کاربرد نظریۀ زمینه‌ای، جلد دوم، چاپ اول، تهران: شرکت انتشارات کیهان.
استرواس، انسلم و کربین، جولیت، (1400)، مبانی پژوهش کیفی، ترجمه ابراهیم افشار، چاپ نهم، تهران: نشر نی.
پور‌ابراهیمی‌تیسه، سحر و همکاران، (1398)، اهمیت دوران نوجوانی و نقش خانواده در پیشگیری از اعتیاد فرزندان به مصرف مواد مخدر، نشریه دانش انتظامی گیلان، تابستان 1398، شمارۀ 30، صص، 99-119.
خمر‌نیا، محمد و پیوند، مصطفی (1397)، علل بازگشت به اعتیاد به مواد مخدر و راهکارهای پیشنهادی در مراجعه‌کنندگان به مراکز ترک اعتیاد، مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، شهریور 1397، دوره هفدهم صص، 523-538.
ساروخانی، باقر (1395)، دانشنامه ارتباطات 1جامعه‌شناسی ارتباطات اصول و مبانی، چاپ سی و یکم، تهران: انتشارات اطلاعات.
ساروخانی، باقر (1393)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی جلد اول اصول و مبانی، چاپ هجدهم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ستوده، هدایت الله (1389)، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، چاپ بیست‌و‌یکم، ویرایش سوم، تهران: انتشارات آوای نور.
شرق، علی و همکاران (1388)، بررسی عوامل مؤثر بر عود اعتیاد از دیدگاه معتادین مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد استان آذربایجان غربی، مجله پزشکی ارومیه، خرداد و تیر 1390، شمارۀ دوم صص، 129-136.
شکری، کیوان و همکاران (1395)، پیشگیری از عود رفتار اعتیادی در معتادان، فصلنامه سلامت اجتماعی و اعتیاد، بهار 1395، شمارۀ نهم صص، 161-194.
صدیق سروستانی، رحمت اله (1390)، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، چاپ هفتم، تهران: سمت.
صفری حاجت‌آقایی، سعیده و همکاران (1393)، فرا تحلیل مقایسه عوامل فردی و محیطی مؤثر بر بازگشت مجدد به اعتیاد بعد از ترک مواد مخدر، فصلنامه اعتیاد پزوهی سوء مصرف، تابستان 1393، شمارۀ سی‌ام صص، 35-52.
قادری بگه جان، کاوه و همکاران (1394)، اثر بخشی درمان راه‌حل مدار موتاه مدت بر پیشگیری از عود اعتیاد، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، بهار 1394، شمارۀ سه، صص، 75-108.
گورینگ، ویویانگ (1401)، همه‌چیز را می‌شود تحمل کرد، به‌جز تحقیر، فصلنامه ترجمان علوم انسانی، بهار 1401، شمارۀ بیست و دوم.
میرزایی، ‌خلیل (1393)، فرهنگ توصیفی علوم اجتماعی، ‌چاپ اول، ‌تهران: ‌نشر فوژان.
نیک‌ منش، زهرا، بلوچی، محمد حسین و پیراسته مطلق، علی اکبر (2015)،  نقش باورهای خود کارامدی و حمایت اجتماعی در پیش‌بینی عود اعتیاد، نشریه پژوهش علوم سلامت و نظامی، تابستان 2015 شمارۀ 3 ص، 98.
 
Alia Ashrani Azmi, H. Hussin, Siti Intan Diyana Ishak and Nur Suriaty Daud (2018). Drug Addicts: Psychosocial Factor Contributing to Relapse, Education, Social Science & Technology Management Volume 150, 2018.
Coleman, J.s. (1222). Foundation of social Theory. Cambridge: MA: Harvard University Press.
Haiyan Xiong and Jidong Jia (2018). Situational Social Support and Relapse: An Exploration of Compulsory Drug Abuse Treatment Effect in China, International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, First published online December 3, 2018.
Leonard A Jason, Mayra Guerrero, Meghan Salomon-Amend, Ed Stevens, John M Light & Mike Stoolmiller (2021).Context Matters: Home-level But Not Individual-Level Recovery Social Capital Predicts Residents’ Relapse, Am J Community Psychol. Jun;67(3-4):392-404
Saira Javed, Kamran Chughtai& Shoaib Kiani (2020). Substance Abuse: From Abstinence to Relapse, Life & Science, Vol. 1, No. 2.
Zeng Xiaoqing, Lu Mengyao & Chen Meirong. (2021). The relationship between family intimacy and relapse tendency among people who use drugs: a moderated mediation model, Substance Abuse Treatment, Prevention, and Policy, volume 16, Article number: 48.
 
 

  • تاریخ دریافت 26 اسفند 1401
  • تاریخ بازنگری 29 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 30 اردیبهشت 1402