مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعه تاثیر آسیب‌های فضای مجازی بر نوجوانان (مطالعه کیفی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه مطالعات اجتماعی و توسعه، عضو هیات علمی پژوهشکده زنان دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
3 کارشناسی ارشد مطالعات زنان، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی و مطالعه کیفی آسیب‌های فضای مجازی برای نوجوانان (دختران دانش‌آموز مقاطع متوسطه اول و دوم) انجام شده است. این مطالعه از رویکرد کیفی استفاده می‌کند و مصاحبه‌شوندگان افرادی هستند که به صورت روزانه با دختران جوان تعامل دارند. در این نوشتار به منظور گردآوری داده میدانی با 58 نفر از مربیان و کادر اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزی (به مثابه گروهی که با نوجوانان در ارتباط‌اند) مصاحبه گروهی نیمه‌ساختاریافته شده است، همچنین اینکه روش نمونه‌گیری در این پژوهش غیر احتمالی از نوع هدفمند بوده است و فرآیند گردآوری مصاحبه هم به‌محض رسیدن به اشباع نظری متوقف شده است. روش تحلیل مقاله پیش رو، تحلیل موضوعی است. از میان مصاحبه‌های انجام شده، سه موضوع اصلی با عناوین «اثرات منفی فضای مجازی بر نوجوانان»، «ناتوانی در استفاده از توانمندی‌های فضای مجازی» و «اهمیت ارتقای سواد رسانه‌ای» یافت شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Studying the impact of cyberspace harms on teenagers (a qualitative study of high school girls' knowledge)

نویسندگان English

Mahboobeh Moosivand. 1
Maryam Solgi 2
Faezeh saki 3
1 Assistant Professor of the Department of Social and Development Studies, member of the academic staff of the Women's Research Institute of Alzahra University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Faculty of Theology, Alzahra University, Tehran, Iran (Corresponding Author).
3 Master of Women's Studies, Alzahra University, Tehran, Iran.
چکیده English

The present study was conducted to analyze and qualitatively study the harms of cyberspace for teenagers (first and second-secondary school girls). In this article, to collect field data, a semi-structured group interview was conducted with 58 instructors and staff of the Union of Islamic Student Associations (a group that is in contact with teenagers). The sampling method in this study is non-probability, specifically purposeful. The interviews were terminated upon reaching theoretical saturation. Problem-finding emerged as the main category, encompassing three sub-categories: negative impacts of cyberspace on teenagers, limited utilization of cyberspace capabilities, and the significance of improving media literacy.

کلیدواژه‌ها English

Cyberspace
students
teenager
Union of Student Islamic Associations
منابع
امیربیک، مرضیه؛ بابایی، محمود (1402)، تحلیلی بر رابطه هویت جنسیتی جوانان با استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی، مطالعات راهبردی ارتباطات، 3 (7)، 7-18.
ایران‌مهر، مسلم؛ شفیع‌آبادی، عبدالله؛ نعیمی، ابراهیم (1397)، بررسی کیفی آسیب‌شناسی شبکه‌های اجتماعی مجازی بر سلامت روان دانش‌آموزان (از دیدگاه مشاوران مدارس)، فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 9 (33)، 43-72.
جعفری پناه، مهدی؛ میراحمدی، منصور (1391)، مولفه‌های قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران با رویکرد اسلامی، معرفت سیاسی، 4 (2)، 105-122.
جعفری نژاد، مسعود؛ مکی‌نژاد اصفهانی، محمدرضا؛ افشار، محمدمهدی (1391)، نقش فضای مجازی در قدرت نرم، دانش سیاسی و بین الملل، 1 (4)، 31-48.
جعفری، علی (1395)، آسیب‌های ناشی از عضویت و فعالیت در شبکه‌های اجتماعی در میان نوجوانان و جوانان شهر اردبیل، پژوهش‌های ارتباطی، 23 (87)، 159-180.
حق‌شناس، مریم؛ سلوکی، فاطمه (1396)، شبکه‌های اجتماعی، مزایا و بروز آسیب‌های آن در جوانان ایران، مدیریت رسانه، 5 (37)، 41-53.
حیدری، منصور؛ قربی، سید محمد جواد (1395)، مولفه‌های قدرت نرم ایران در سند مولفه‌های هویت ملی ایرانیان (مطالعه ارزش‌های فرهنگی)، مطالعات قدرت نرم، 6 (15)، 46-64.
خاکسار ازغندی، عبدالله؛ پاکدامن، مجید؛ کارشکی، حسین (1401)، تدوین و تعیین اثربخشی بسته آموزش سواد رسانه‌ای به نوجوانان ایرانی، روانشناسی نظامی، 13 (50)، 167-184.
خرمایی، فرهاد؛ زارعی منوجان، نسیبه (1395)، روابط بین دختران و پسران از دیدگاه دختران نوجوان: یک پژوهش کیفی، دو فصلنامه مشاوره کاربردی، 2 (6)، 89-106.
رضادوست، کریم؛ هاشمی، سید اسماعیل؛ شیرازی، زهرا (1399)، رابطه شبکه‌های اجتماعی مجازی و مصرف‌گرایی با سبک پوشش دانش‌آموزان (مورد مطالعه: دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان ماهشهر)، دوفصلنامه جامعه‌شناسی ورزش، 6 (15)، 79-122.
سلطان‌محمدی، عطیه؛ پورسید آقایی، زهراسادات (1402)، آسیب‌شناسی پدیدارشناسانه هویت جنسیتی دختران نوجوان در فضای مجازی، فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 14 (54)، 61-84.
شمسایی، مجید (1398)، شبکه‌های اجتماعی مجازی و نوجوانان، فصلنامه روانشناسی و علوم رفتاری ایران، 5 (17)، 48-53.
عنبری، علی؛ حسین‌زاده، علی حسین؛ حقیقتیان، منصور (1398)، تحلیل جامعه‌شناختی تأثیر میزان استفاده از فضای مجازی بر احساس امنیت اجتماعی (مورد مطالعه: شهر ایلام)، مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 57، 275-311.
قربانی، علیرضا؛ شهاب‌الملک فرد، جعفر؛ محمودی، نفیسه (1401)، تحلیل جامعه شناختی اثرات مصرف شبکه‌های اجتماعی بر سلامت اجتماعی (مورد مطالعه: دختران دانش‌آموز پایه دهم شهر بیرجند)، رهپویه ارتباطات و فرهنگ، 1 (4)، 7-19.
کشاورز، مصطفی؛ میرزایی، سروناز؛ محمد جانی، اسمعیل (1397)، بلوغ و بحران هویت در دوران نوجوانی و نقش آن در دوست‌یابی، اولین همایش ملی هویت کودکان ایران اسلامی در دوره پیش دبستانی.
محربی، زهرا؛ هاشمیان‌فر، سید علی؛ حجازی، سید ناصر (1402)، فراتحلیل تأثیر میزان و نوع استفاده از فضای مجازی بر هویت و ارزش‌های خانواده، پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 13 (51)، 47-60.
مهرنیا، حسینعلی (1399)، قدرت نرم و کارکرد سازمان ملل متحد در سیاست خارجی آمریکا پس از 11 سپتامبر 2001، مطالعات قدرت نرم، 10 (1)، 389-409.
نصیری، بهاره (1399)، تبیین جامعه‌شناختی والدگری رسانه‌ای فضای سایبری (مورد مطالعه: والدین تهرانی)، جامعه‌پژوهی فرهنگی، 11 (1)، 149-170.
نعمتی‌فر، نصرت اله؛ خجسته باقرزاده، حسن؛ کاظمی، هاجر (1397)، مطالعه سطح سواد رسانه‌‌ای کاربران رسانه‌های اجتماعی (مطالعه موردی شبکه اجتماعی تلگرام)، مطالعات رسانه‌های نوین، 4 (16)، 143-175.
نعمتی‌فر، نصرت‌اله؛ صفورایی پاریزی، محمدمهدی (1398)، بررسی تأثیر استفاده از شبکه‌های اجتماعی بر حجاب و پوشش کاربران با تأکید بر ابعاد دینداری (مورد مطالعه: کاربران زن شبکه اجتماعی اینستاگرام)، دین و ارتباطات، 26 (1)، 335-362.
 
منابع اینترنتی
سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، پیمایش ملی اینترنت و کودکان در ایران منتشر شد، بازیابی شده در
https://www.ricac.ac.ir/news/4027
خبرگزاری مهر (1398)، سن و جنسیت کاربران فناوری اطلاعات در ایران،
https://www.mehrnews.com/news/4661388

  • تاریخ دریافت 17 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 11 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 10 فروردین 1403