مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

زمینه‌ها و شرایط شکل‌گیری پدیده کودکان کاردر فضای مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری جامعه شناسی گرایش بررسی مسائل اجتماعی ایران، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیارگروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی،واحدعلوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران
3 دانشیار گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
چکیده
با گسترش و فراگیر شدن شبکه‌های اجتماعی همانند اینستاگرام؛ نسل جدیدی از کودکان کار به وجود آمده است که به‌اصطلاح به آنها «کارگران اینستاگرامی» گفته می‌شود؛ کودکان کارگر شیک‌پوشی که در انبوه صفحات فضای مجازی مانند اینستاگرام مشغول کار و تجارت مجازی‌اند. ازاین‌رو، هدف اصلی این تحقیق این بوده که زمینه‌های اجتماعی شکل‌گیری و پیدایش این پدیده را در جامعه در سال 1402 مورد تحلیل جامعه‌شناختی قرار دهد. از روش تحقیق کیفی گراندد تئوری در این پژوهش استفاده و جامعه مورد مطالعه از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند که در حقیقت والدین کودکانی‌اند که به عنوان کارفرماهای آنها، فعالیت‌‌های کاری‌ـ‌تبلیغی‌شان را در شبکه مجازی اینستاگرام مدیریت می‌نمایند که تعداد 20 والد از طریق مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته به سؤالات محقق پاسخ دادند. نوع فعالیت و کارهای انجام‌شده توسط کودکان در شبکه اجتماعی اینستاگرام در سه دسته طبقه‌بندی می‌شود: الف. کارهای تبلیغاتی، ب. کارهای نمایشی و ج. کارهای خدماتی. از داده‌های حاصل این پژوهش پس از مراحل سه‌گانه کدگذاری باز، محوری و انتخابی درمجموع 235 مفهوم، 20 مقوله فرعی و 4 مقوله اصلی استخراج شد. مقولات اصلی عبارت‌اند از «بازسازی هویت والد»، «مطلوبیت نهایی والدمحور»، «کودکان زودبازده» و «شرایط ناپایدار» که درنهایت با تلفیق مدل‌های به‌دست‌آمده، مقوله هسته «کودک برده مجازی» معرفی گردید. والد-کارفرمایانی که در شبکه‌های اجتماعی زیست-تجارت مجازی می‌کنند، کودکان خود را به یک شئ تزیینی-نمایشی و ابزاری درآمدزا بدل می‌سازند. کودک برده نمایشی که با دیده شدن و جلب توجه مستمرش، در معرض خریدوفروش مجازی کاربران، فالوورها و خریداران قرار می‌گیرد. همچنین در تیپولوژی حاصل از نتایج این تحقیق سه نوع تیپ یا گونه کودک مورد تحلیل قرار گرفت: کودکان زودبازده یا قُلکی، کودکان ویترینی یا تزئینی و کودکان هاله‌ای که هرکدام از این کودکان بنا بر ماهیت فعالیت و کار انجام‌شده در شبکه مجازی اینستاگرام قابل شناسایی هستند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Backgrounds and conditions of the formation of the phenomenon of working children in cyber space

نویسندگان English

reza kordbacheh 1
Parvin Savadian 2
Allieh shekarbeugi 3
1 PhD student in sociology majoring in Iran's social issues, Research Sciences Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Sociology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

With the expansion and spread of social networks such as Instagram, a new generation of working children has emerged, so-called "Instagram workers"; Stylishly dressed working children who are engaged in work and virtual business in the mass of virtual space pages such as Instagram. Therefore, the main goal of this research is to sociologically analyze the social contexts of the formation and emergence of this phenomenon in the society in 1402. Grounded theory qualitative research method was used in this research and the studied community was selected through purposeful sampling, which in fact are the parents of children who, as their employers, manage their work-advertising activities on the Instagram virtual network, which numbered 20 parents through in-depth semi-structured interviews. They answered the researcher's questions in a structured way.The type of activity and work done by children on the Instagram social network is classified into three categories: a) advertising work, b) performance work and c) service work. A total of 235 concepts, 20 sub-categories and 4 main categories were extracted from the data of this research after the three stages of open, central and selective coding. The main categories are: "Reconstruction of parent's identity, parent-centered ultimate desirability, early yielding children and unstable conditions" and finally, by combining the obtained models, the core category of "virtual slave child" was introduced. Parents-employers who do virtual life-business in social networks, turn their children into a decorative-show object and an income-generating tool. The slave child of a show that is exposed to the virtual buying and selling of users, followers and buyers by being seen and attracting continuous attention.Also, in the typology resulting from the results of this research, three types of children were analyzed: precocious children, showcase or decorative children, and halo children. are identified

کلیدواژه‌ها English

"Child labor"
"virtual child labor"
"social network exploitation"
"Instagram"
فهرست منابع
آزاد ارمکی، تقی (1383)، نظریه‌های جامعه شناسی، چاپ سوم، تهران: انتشارات سروش،.
ابوالمعالی،خدیجه (1390)، پژوهش کیفی از نظریه تا عمل،تهران: نشر علم.
احمدی، کامیل (1400)، رد پای استثمار در جهان کودکی (پژوهشی جامع در خصوص اشکال، علل و پیامدهای کار کودکان)، انتشارات آوای بوف، چاپ اول.
ازکیا، مصطفی و همکاران (1396)، روش‌های پژوهشی کیفی از نظریه تا عمل، تهران: انتشارات کیهان، جلد 2.
ایمانی، نفیسه؛ نرسیسیانس، امیلیا (1390)، مطالعه انسان شناسی پدیده کودکان کار در شهر کرج، فصلنامه مسائل اجتماعی ایران، تهران: دانشگاه خوارزمی، دوره 3،  شماره 1.صص 32-7.
استراس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (1387)، اصول روش تحقیق کیفی (نظریه مبنایی)، رویه‌ها و روش‌ها، ترجمه بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ابوالمعالی، خدیجه (1390)، پژوهش کیفی از نظریه تا عمل، تهران: نشر علم.
اینس،مارتین (1389)، گفت‌وگوهایی با مانوئل کاستلز، ترجمۀ حسن چاوشیان و لیلا جوافشانی، تهران: نشر نی.
دانایی‌فرد، حسن؛ امامی، سیدمجتبی (1386)، استراتژی‌های پژوهش کیفی- نظریه‌پردازان داده‌بنیان، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، دوره 1، شماره 2.
دانشور، سعید (1397)، تطبیق عناصر کار با نظر به کودکان کار فضای مجازی، پنجمین همایش ملی پژوهش‌های نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران (با رویکرد فرهنگ مشارکتی)، تهران.
دریفوس، هیوبرت (1383)، نگاهی فلسفی به اینترنت :آنچه اینترنت نمی‌تواند انجام دهد، ترجمه علی ملائکه، تهران: نشر گام نو.
رضانیا، زهرا؛ آقایی، عاطفه (1398)، مطالعه مفهوم کودکان کار اینستاگرامی در فضای مجازی، فصلنامه حقوق کودک، دوره 1، شماره 3، ص 190-161
فلیک، اووه (1401)، نظریه‌پردازی داده بنیاد، ترجمه الهام تبریزی، تهران: نشر جهاد دانشگاهی.
قاسم‌زاده برکی، سارا؛ منطقی، مرتضی؛ محمدی، مریم (1399)، بررسی انگیزه‌های سوء ‌استفاده از کودکان توسط مادران بلاگر و سلامت روانی فرزندان آنان در فضای مجازی، نشریه علمی پژوهش در سلامت روانشناختی، دانشگاه خوارزمی، دوره چهاردهم، شماره 2.
کاستلز، مانوئل (1398)، قدرت ارتباطات، ترجمه حسین بصیریان جهرمی، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
نقی‌زاده، محدثه؛ میوه‌یان، میلاد (1397)، کودکان کار،معضلی بین‌المللی، تهران: فرزانگان دانشگاه.
 
Brosch, Anna. (2016), When the child born into the Internet: Sharenting as a growing trend among parents on facebook. https://www.researchgate.net/publication/299601525
Foucault, Michel (1971). The Order of Things. New York: Vintage Books. ISBN 978-0-679-75335-3.
Freeman, L. (2006). The Development of social network. Analysis.Vancouver: Empirical Press,
Katz, Elihu. (1959) , Mass Communications Research and the Study of Popular Culture: Departmental Papers (ASC): 1–6.
lbanez-Cubillas.) 2017 (, Social Networks and Childhood, New Agents of Socialization, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Volume 237, 21 February 2017, Pages 64-69.
LUSK, M. (1992), Street Children of Rio de Janeiro, International Social Work, 35: 293-305
Senft, T.M. (2013). Camgirls:Celebrity & Community in the age of social network. New York: Lang.
Subrahmanyam, K and et al. (2000) , The impact of home computer use on children’s activities and development. Future Child 2000: 10 (2) :123-144.
Turkle, s. (1995) , life on screen: Identity in the age of the Internet. new york: simon and schuster publication.
Zhou Zheng, Huang. (2021) , Digital Child Labor: Kid-influencer and legal countermeasure in China. https://www.shapesea.com/
 
 

  • تاریخ دریافت 12 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 09 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 10 تیر 1403