مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

کارکرد‎های تقابل سکو‎های ویدئو درخواستی و تنظیم‎گر ساترا در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، رشتۀ جامعه‎شناسی سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).
2 دانشیار، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
3 استادیار، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
چکیده
با رشد سکوهای ویدئوی درخواستی در ایران، حاکمیت اقدام به تنظیمگری سکوها کرد که به شکلگیری پارهای از تقابلها انجامید. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق اسنادی و رویکرد تحلیلی و با اتکا به چهارچوب نظریه تقابل لوئیس آلفرد کوزر کوشیده است تا مهمترین اقدامات تقابلی سکوها و نهاد تنظیمگر در ایران و آثار کارکردی آن را ارزیابی کند. یافتههای پژوهش نشان میدهد وجود تقابل به سامانبخشی بنیادهای قانونی نهاد تنظیمگر انجامیده است. حاکمیت، مبنای سیاستگذاری خود را تقابلهای خالص نظیر مسئله تنظیمگری قرار داده و از پرداختن به ادعاهایی نظیر مداخلات تغییرات فرهنگی اجتناب کرده است. به علاوه بر اشتراک طرفین تقابل در لایۀ بنیادین حکمرانی رسانهای و اشاره شده و تقابل در لایههایی رویی عامل افزایش آگاهی نسبت به هنجارهای زیربنایی ارزیابی شده است. در نتیجه این پژوهش تقابل را واجد کارکردهای سودمندی دانسته که به تکوین نهاد تنظیمگر و رشد فعالیت سکوها منجر شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Functions of the Conflicts Between Video-on-Demand Platforms and the Satra Regulator in Iran

نویسندگان English

mohammadhossein moradi 1
Naser Jamalzadeh 2
Mostafa Ghaffari saravi 3
1 PhD Candidate, Department of Political Sociology, Imam Sadiq University, Tehran, Iran (Corresponding Author).
2 Associate Professor, Faculty of Islamic Studies and Political Science, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Faculty of Islamic Studies and Political Science, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
چکیده English

Over the past decade, Iran’s video-on-demand (VOD) platforms have experienced remarkable growth, to the extent that they now constitute a significant portion of Iranian households’ content consumption. Concurrently, the state has faced significant challenges in regulating and supervising these platforms, resulting in ongoing conflicts. This study aims to investigate the functional implications of conflicts between VOD platforms and regulatory institutions in Iran. Employing a descriptive-analytical method and drawing on Lewis Coser’s conflict theory, this research examines the confrontational dynamics between the two parties to assess key conflict-driven actions and their functional effects. The findings indicate that these confrontations have contributed to the institutionalization of legal frameworks for the regulatory body. By distinguishing between “pure” and “impure” conflicts, the study reveals that the state has grounded its policymaking in “pure” conflicts—such as regulatory disputes—while avoiding politically and socially charged claims, such as allegations of “cultural coups” or interference in cultural transformations. Additionally, the study highlights a shared foundation between the opposing parties in media governance, emphasizing the reproduction of identity, culture, and indigenous values. Meanwhile, surface-level conflicts have heightened awareness of underlying norms and encouraged participation in social life. Ultimately, this research concludes that these confrontations have yielded beneficial functions, contributing to the maturation of the regulatory institution and the continued growth of VOD platforms.

کلیدواژه‌ها English

Video on demand platforms
Satra Regulator
Media regulation
Social conflicts
Lewis A. Coser
فهرست منابع
الف: کتابها
امامیان، سید محمدصادق (1401)، تنظیمانه (یادداشتهایی در تنظیمگری رسانه)، تهران: اندیشکده حکمرانی شریف.
بشیریه، حسین (1386)، آموزش دانش سیاسی (مبانی علم سیاست نظری و تأسیسی)، تهران: مؤسسۀ نگاه معاصر.
بشیریه، حسین (1396)، جامعهشناسی سیاسی (نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی)، تهران: نشر نی.
بهرامی، نازنین (1400)، جعبه جادویی بخش خصوصی (جامعهشناسی سریالسازی شبکۀ نمایش خانگی)، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
ریتزر، جورج (2011)، نظریۀ جامعهشناسی، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی.
کوزر، لوئیس آلفرد (1384)، نظریۀ تقابلهای اجتماعی، عبدالرضا نواح، اهواز: نشر رسش.
سرنیچک، نیک (2016)، سرمایهداری پلتفرمی، ترجمه مجید سلیمانی ساسانی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
 
ب: مقالات، گزارشها و مصاحبهها
اسماعیلیان، ملیحه، و امیر ناظمی (1397)، ارائه الگویی برای نهاد تنظیمگر رسانههای نوین صوتی تصویری بر پایه روش تصمیمگیری پابرجا، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 26 (8)، 119-136.
الیاسی، حسین و زینب قاسمی اصل (1401)، بررسی مفهوم تقابل و غیریت در قصیده خفقة الذری بر اساس نظریه تقابلی لوئیس کوزر، پژوهشنامه نقد ادب عربی 25، 321-349.
امجدیان، کیوان (1400)، نشست نقد هنر و رسانه 8، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 30/06/1400، https://www.aparat.com/v/h17v1ik.
انجمن صنفی VODها (1401)، نامه سرگشاده انجمن صنفی ویاودیها به رئیس صداوسیما/ اعتراض به درخواست فیلتر کردن یک پلتفرم، انجمن صنفی شرکتهای نمایش ویدیویی برخط، دسترسی در 08/11/1401، https://iranonlinevideo.com/xlg92.
ایسپا (1400)، طبق نظرسنجی ایسپا از کاربران پلتفرم فیلیمو، تماشای ماهواره بعد از عضویت کاربران در فیلیمو کاهش یافته است، مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران، دسترسی در 03/07/1400، https://www.ispa. ir/Default/Details/fa/2336.
پورمحمدی، علی اصغر (1403)، جهتدهی محتوایی به شبکه نمایش خانگی، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 04/07/1403، https://www.aparat.com/v/ahthq08.
توحیدی، بهناز (1401)، استفاده بدون قانون از ابزارهایی برای فشار به کسبوکارها، نارواست، هفتهنامه کارنگی، دسترسی در 27/10/1401، https://karangweekly. ir/dh74.
حسامپور، محمد (1403)، نشست تخصصی تنظیمگری در ساترا، مبانی و راهبردها، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 04/07/1403، https://www.aparat.com/v/aesgpy7.
خلعتبری، محمدحسین (1402)، نشست تخصصی ساترا در دوگانه فرهنگ و بازار، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 06/10/1402، https://www.aparat.com/v/Jf4Mz.
خیالی خطیبی، احمد (1398)، بررسی تقابلهای اجتماعی در برخی اشعار حافظ، دوفصلنامه علمی و تخصصی زبان و ادبیات فارسی شفای دل 2 (4): 107-122.
خیامی، عبدالکریم؛ محمد صادق علیزاده (1402)، نشست شبکه نمایش خانگی تنظیمگری یا تعطیلی، روزنامه ایران، دسترسی در 21/10/1402، https://irannewspaper. ir/sp-310/24/80076.
خیامی، عبدالکریم (1402)، مروری بر اندیشههای تنظیمگری در فضای مجازی، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 20/10/1402، https://www.aparat.com/v/mAeLd.
داوودی، ابوالحسن (1403)، انتقاد تند کارگردان مطرح سینما از پلتفرمهای خانگی، خبرگزاری مهر، دسترسی در 04/10/1403، https://mehrnews.com/x36MCW.
رزمجو، محمد؛ هرمزیزاده، محمدعلی؛ نصرالهی؛ محمدصادق (1402)، شناسایی چالشهای سیاستگذاری ساترا در زمینه مجوزدهی به رسانهها، نشریه مطالعات رسانهای 61، 51-74.
زرودی، علی (1402)، معمای سیاستگذاری VOD در ایران، مجله برخط زاویه، دسترسی در 03/08/1402، https://zaviehmag. ir/?p=14827.
سرتیپی، علی (1402)، ناظر پلتفرمها نباید رقیب آنها باشد، ماهنامه پیوست، دسترسی در 11/04/1402، https://peivast.com/p/167285.
سرتیپی، علی (1403)، مصاحبه فریدون جیرانی با علی سرتیپی، برنامه سی و پنج میلیمتری، فصل اول، قسمت نهم، دسترسی در 25/06/1403.
سلطانی، محمدحسین (1403)، بازار بازیگر حباب دارد، روزنامه فرهیختگان، دسترسی در 09/10/1403، https://farhikhtegandaily.com/page/261688/.
شانهساززاده، محمدحسین (1403)، مصاحبه دیجیاتو با رئیس هیئت مدیره گروه شاتل، پایگاه خبری دیجیاتو، دسترسی در 02/02/1403، https://www.aparat.com/v/b149h9j.
شکوری مقدم، محمدجواد (1402)، باید بپذیریم فضای تولید محتوا در کشور تغییر کرده است، نشریه پیوست، شماره 113، تیر 1402.
صیادانی، علی، پرویز احمدزاده هوچ و عاطفه رحمانی (1401)، خوانش جامعهشناختی از نامههای امام علی (ع) به معاویه بر اساس نظریه تقابلهای اجتماعی لوئیس کوزر، نشریه پژوهشنامه علوی 13 (2)، 273-294.
عسگرپور، محمدمهدی (1403)، نشست تخصصی به کسی مربوط نیست، انجمن صنفی شرکتهای نمایش ویدیویی برخط، دسترسی در 21/10/1403، https://iranonlinevideo.com/jeitt.
فرجی، مهدی (1403)، بررسی حال و آینده نمایش خانگی در ایران، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 04/07/1403، https://www.aparat.com/v/vvut2vt.
قاسمی، میثم (1402)، آشوب، تولید تصویری را VODها زمین نبرد کردند، نشریه پیوست، شماره 113، تیر 1402.
قاسمیان، مصطفی (1403)، کف سریالسازی تلویزیون قسمتی 2 میلیارد!، روزنامه فرهیختگان، دسترسی در 16/02/1403، https://farhikhtegandaily.com/page/251460/.
محسنیان، سید علی (1400)، نشست ظرفیتهای حقوقی مجلس در مواجهه با معضلات فضای مجازی، نشست تخصصی کارشناسی شماره 448 مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 27/07/1400، https://www.aparat.com/v/o147aq5.
محسنیان، سید علی و مرتضی قاسمزاده (1402)، بررسی ابعاد مسئله تنظیمگری خدمات رسانهای صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی و ارائه پیشنویس قانونی، تهران، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، 1-32.
مقیسه، سعید (1403)، ساترا چطور نظارت میکند؟، روزنامه فرهیختگان، دسترسی در 20/08/1403، https://farhikhtegandaily.com/page/259414/.
هاشمی، سید محمد (1403)، جامعه هنری دوست داشت تنظیمگری شبکه نمایش خانگی با ارشاد باشد، روزنامه فرهیختگان، دسترسی در 03/04/1403، https://farhikhtegandaily.com/page/254492/.
 
ج: منابع لاتین
Britannica, T. Editors of Encyclopedia (2024, December 9). Video-on-demand. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/technology/video-on-demand
Coser, Lewis A. (2005). The Functions of Social Conflict, Translated by Abdolreza Navvah, Tehran: Rasesh Publication (Original work published 1956). (Text in Persian)
Coser, Lewis A. 1957. “Social conflict and the theory of social change.” The British Journal of Sociology 8 (3): 197-207
Ritzer, George. (2011). Sociology theory, Translated by hooshang nayebi, Tehran: Ney Publication (Original work published 1988). (Text in Persian)
Smith, Clagett G. (1966). A comparative analysis of some conditions and consequences of interorganizational conflict. Administrative Science Quarterly. Vol 10. No 4
Srnicek, Nick. (2016). Platform Capitalism, Translated by Majid Soleimani Sasani, Tehran: Amirkabir Publication (Original work published 2016). (Text in Persian)

  • تاریخ دریافت 24 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 27 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 29 مرداد 1404