مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

کارکرد‎های تقابل سکو‎های ویدئو درخواستی و تنظیم‎گر ساترا در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، رشته جامعه شناسی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانشیار، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
3 استادیار، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
چکیده
با رشد سکو‎های ویدئوی درخواستی در ایران، حاکمیت اقدام به تنظیم‎گری سکو‎ها کرد که به شکل‎گیری پاره‎ای از تقابل‎ها انجامید. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق اسنادی و رویکرد تحلیلی و با اتکا به چهارچوب نظریه تقابل لوئیس آلفرد کوزر کوشیده است تا مهم‎ترین اقدامات تقابلی سکو‎ها و نهاد تنظیم‎گر در ایران و آثار کارکردی آن را ارزیابی کند. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد وجود تقابل به سامان‎بخشی بنیاد‎های قانونی نهاد تنظیم‎گر انجامیده است. حاکمیت، مبنای سیاست‎گذاری خود را تقابل‎های خالص نظیر مسئله تنظیم‎گری قرار داده و از پرداختن به ادعاهایی نظیر مداخلات تغییرات فرهنگی اجتناب کرده است. به علاوه بر اشتراک طرفین تقابل در لایۀ بنیادین حکمرانی رسانه‎ای و اشاره شده و تقابل در لایه‎هایی رویی عامل افزایش آگاهی نسبت به هنجار‎های زیربنایی ارزیابی شده است. در نتیجه این پژوهش تقابل را واجد کارکرد‎های سودمندی دانسته که به تکوین نهاد تنظیم‎گر و رشد فعالیت سکو‎ها منجر شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Functions of the Conflicts Between Video-on-Demand Platforms and the Satra Regulator in Iran

نویسندگان English

Mohammad Hosein Moradi 1
Naser Jamalzadeh 2
Mostafa Ghaffari saravi 3
1 PhD Student, Sociology, Imam Sadiq University, Tehran, Iran (Corresponding Author)
2 Associate Professor, Faculty of Islamic Studies and Political Science, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Faculty of Islamic Studies and Political Science, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
چکیده English

Over the past decade, Iran’s video-on-demand (VOD) platforms have experienced remarkable growth, to the extent that they now constitute a significant portion of Iranian households’ content consumption. Concurrently, the state has faced significant challenges in regulating and supervising these platforms, resulting in ongoing conflicts. This study aims to investigate the functional implications of conflicts between VOD platforms and regulatory institutions in Iran. Employing a descriptive-analytical method and drawing on Lewis Coser’s conflict theory, this research examines the confrontational dynamics between the two parties to assess key conflict-driven actions and their functional effects. The findings indicate that these confrontations have contributed to the institutionalization of legal frameworks for the regulatory body. By distinguishing between “pure” and “impure” conflicts, the study reveals that the state has grounded its policymaking in “pure” conflicts—such as regulatory disputes—while avoiding politically and socially charged claims, such as allegations of “cultural coups” or interference in cultural transformations. Additionally, the study highlights a shared foundation between the opposing parties in media governance, emphasizing the reproduction of identity, culture, and indigenous values. Meanwhile, surface-level conflicts have heightened awareness of underlying norms and encouraged participation in social life. Ultimately, this research concludes that these confrontations have yielded beneficial functions, contributing to the maturation of the regulatory institution and the continued growth of VOD platforms.

کلیدواژه‌ها English

Video on demand platforms
Satra Regulator
Media regulation
Social conflicts
Lewis A. Coser
فهرست منابع
الف: کتاب‎ها
امامیان، سید محمدصادق (1401)، تنظیمانه (یادداشت‎هایی در تنظیم‎گری رسانه)، تهران: اندیشکده حکمرانی شریف.
بشیریه، حسین (1386)، آموزش دانش سیاسی (مبانی علم سیاست نظری و تأسیسی)، تهران: مؤسسۀ نگاه معاصر.
بشیریه، حسین (1396)، جامعه‎شناسی سیاسی (نقش نیرو‎های اجتماعی در زندگی سیاسی)، تهران: نشر نی.
بهرامی، نازنین (1400)، جعبه جادویی بخش خصوصی (جامعه‎شناسی سریال‎سازی شبکۀ نمایش خانگی)، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
ریتزر، جورج (2011)، نظریۀ جامعه‎شناسی، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی.
کوزر، لوئیس آلفرد (1384)، نظریۀ تقابل‎های اجتماعی، عبدالرضا نواح، اهواز: نشر رسش.
سرنیچک، نیک (2016)، سرمایه‎داری پلتفرمی، ترجمه مجید سلیمانی ساسانی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
 
ب: مقالات، گزارش‎ها و مصاحبه‎ها
اسماعیلیان، ملیحه، و امیر ناظمی (1397)، ارائه الگویی برای نهاد تنظیم‎گر رسانه‎های نوین صوتی تصویری بر پایه روش تصمیم‎گیری پابرجا، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‎گذاری عمومی 26 (8)، 119-136.
الیاسی، حسین و زینب قاسمی اصل (1401)، بررسی مفهوم تقابل و غیریت در قصیده خفقة الذری بر اساس نظریه تقابلی لوئیس کوزر، پژوهشنامه نقد ادب عربی 25، 321-349.
امجدیان، کیوان (1400)، نشست نقد هنر و رسانه 8، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 30/06/1400، https://www.aparat.com/v/h17v1ik.
انجمن صنفی VODها (1401)، نامه سرگشاده انجمن صنفی وی‎اودی‎ها به رئیس صداوسیما/ اعتراض به درخواست فیلتر کردن یک پلتفرم، انجمن صنفی شرکت‎های نمایش ویدیویی برخط، دسترسی در 08/11/1401، https://iranonlinevideo.com/xlg92.
ایسپا (1400)، طبق نظرسنجی ایسپا از کاربران پلتفرم فیلیمو، تماشای ماهواره بعد از عضویت کاربران در فیلیمو کاهش یافته است، مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران، دسترسی در 03/07/1400، https://www.ispa. ir/Default/Details/fa/2336.
پورمحمدی، علی اصغر (1403)، جهت‎دهی محتوایی به شبکه نمایش خانگی، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 04/07/1403، https://www.aparat.com/v/ahthq08.
توحیدی، بهناز (1401)، استفاده بدون قانون از ابزارهایی برای فشار به کسب‎وکار‎ها، نارواست، هفته‎نامه کارنگی، دسترسی در 27/10/1401، https://karangweekly. ir/dh74.
حسام‎پور، محمد (1403)، نشست تخصصی تنظیم‎گری در ساترا، مبانی و راهبردها، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 04/07/1403، https://www.aparat.com/v/aesgpy7.
خلعتبری، محمدحسین (1402)، نشست تخصصی ساترا در دوگانه فرهنگ و بازار، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 06/10/1402، https://www.aparat.com/v/Jf4Mz.
خیالی خطیبی، احمد (1398)، بررسی تقابل‎های اجتماعی در برخی اشعار حافظ، دوفصلنامه علمی و تخصصی زبان و ادبیات فارسی شفای دل 2 (4): 107-122.
خیامی، عبدالکریم؛ محمد صادق علیزاده (1402)، نشست شبکه نمایش خانگی تنظیم‎گری یا تعطیلی، روزنامه ایران، دسترسی در 21/10/1402، https://irannewspaper. ir/sp-310/24/80076.
خیامی، عبدالکریم (1402)، مروری بر اندیشه‎های تنظیم‎گری در فضای مجازی، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 20/10/1402، https://www.aparat.com/v/mAeLd.
داوودی، ابوالحسن (1403)، انتقاد تند کارگردان مطرح سینما از پلتفرم‎های خانگی، خبرگزاری مهر، دسترسی در 04/10/1403، https://mehrnews.com/x36MCW.
رزمجو، محمد؛ هرمزی‎زاده، محمدعلی؛ نصرالهی؛ محمدصادق (1402)، شناسایی چالش‎های سیاست‎گذاری ساترا در زمینه مجوزدهی به رسانه‎ها، نشریه مطالعات رسانه‎ای 61، 51-74.
زرودی، علی (1402)، معمای سیاست‎گذاری VOD در ایران، مجله برخط زاویه، دسترسی در 03/08/1402، https://zaviehmag. ir/?p=14827.
سرتیپی، علی (1402)، ناظر پلتفرم‎ها نباید رقیب آنها باشد، ماهنامه پیوست، دسترسی در 11/04/1402، https://peivast.com/p/167285.
سرتیپی، علی (1403)، مصاحبه فریدون جیرانی با علی سرتیپی، برنامه سی و پنج میلیمتری، فصل اول، قسمت نهم، دسترسی در 25/06/1403.
سلطانی، محمدحسین (1403)، بازار بازیگر حباب دارد، روزنامه فرهیختگان، دسترسی در 09/10/1403، https://farhikhtegandaily.com/page/261688/.
شانه‎ساززاده، محمدحسین (1403)، مصاحبه دیجیاتو با رئیس هیئت مدیره گروه شاتل، پایگاه خبری دیجیاتو، دسترسی در 02/02/1403، https://www.aparat.com/v/b149h9j.
شکوری مقدم، محمدجواد (1402)، باید بپذیریم فضای تولید محتوا در کشور تغییر کرده است، نشریه پیوست، شماره 113، تیر 1402.
صیادانی، علی، پرویز احمدزاده هوچ و عاطفه رحمانی (1401)، خوانش جامعه‎شناختی از نامه‎های امام علی (ع) به معاویه بر اساس نظریه تقابل‎های اجتماعی لوئیس کوزر، نشریه پژوهش‎نامه علوی 13 (2)، 273-294.
عسگرپور، محمدمهدی (1403)، نشست تخصصی به کسی مربوط نیست، انجمن صنفی شرکت‎های نمایش ویدیویی برخط، دسترسی در 21/10/1403، https://iranonlinevideo.com/jeitt.
فرجی، مهدی (1403)، بررسی حال و آینده نمایش خانگی در ایران، مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 04/07/1403، https://www.aparat.com/v/vvut2vt.
قاسمی، میثم (1402)، آشوب، تولید تصویری را VOD‎ها زمین نبرد کردند، نشریه پیوست، شماره 113، تیر 1402.
قاسمیان، مصطفی (1403)، کف سریال‎سازی تلویزیون قسمتی 2 میلیارد!، روزنامه فرهیختگان، دسترسی در 16/02/1403، https://farhikhtegandaily.com/page/251460/.
محسنیان، سید علی (1400)، نشست ظرفیت‎های حقوقی مجلس در مواجهه با معضلات فضای مجازی، نشست تخصصی کارشناسی شماره 448 مرکز مطالعات راهبردی ژرفا، دسترسی در 27/07/1400، https://www.aparat.com/v/o147aq5.
محسنیان، سید علی و مرتضی قاسم‎زاده (1402)، بررسی ابعاد مسئله تنظیم‎گری خدمات رسانه‎ای صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی و ارائه پیش‎نویس قانونی، تهران، مرکز پژوهش‎های مجلس شورای اسلامی، 1-32.
مقیسه، سعید (1403)، ساترا چطور نظارت می‎کند؟، روزنامه فرهیختگان، دسترسی در 20/08/1403، https://farhikhtegandaily.com/page/259414/.
هاشمی، سید محمد (1403)، جامعه هنری دوست داشت تنظیم‎گری شبکه نمایش خانگی با ارشاد باشد، روزنامه فرهیختگان، دسترسی در 03/04/1403، https://farhikhtegandaily.com/page/254492/.
 
ج: منابع لاتین
Britannica, T. Editors of Encyclopedia (2024, December 9). Video-on-demand. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/technology/video-on-demand
Coser, Lewis A. (2005). The Functions of Social Conflict, Translated by Abdolreza Navvah, Tehran: Rasesh Publication (Original work published 1956). (Text in Persian)
Coser, Lewis A. 1957. “Social conflict and the theory of social change.” The British Journal of Sociology 8 (3): 197-207
Ritzer, George. (2011). Sociology theory, Translated by hooshang nayebi, Tehran: Ney Publication (Original work published 1988). (Text in Persian)
Smith, Clagett G. (1966). A comparative analysis of some conditions and consequences of interorganizational conflict. Administrative Science Quarterly. Vol 10. No 4
Srnicek, Nick. (2016). Platform Capitalism, Translated by Majid Soleimani Sasani, Tehran: Amirkabir Publication (Original work published 2016). (Text in Persian)

  • تاریخ دریافت 24 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 27 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 29 مرداد 1404