مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

تعامل مطلوب با پیام از منظر قرآن کریم و ارائه الگوی راهبردی مطلوب در جامعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3 گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده
ثمربخشی ارتباطات و تعاملات انسانی در توجه به اصول حاکم بر نحوه ارتباط می‌باشد که بخش مهمی از آن مربوط به تعامل مناسب با پیام و محتوای آن است. در همین راستا هدف پژوهش حاضر، بررسی مهم‌ترین ملاحظات و دستورهای قرآنی در تعامل بهینه با پیام است. بررسی سطح تأثیر پیام‌های دیداری- شنیداری در یادگیری مخاطبان و نحوه تعامل با این پیام‌ها از منظر آیات قرآن. روش پژوهش از نوع پدیدارشناسی توصیفی و شیوه تجزیه‌وتحلیل مطالب به روش کلایزی انجام شده است. برای این منظور خوانشی مروری بر آیات قرآن کریم انجام شد و تمامی آیاتی که به نحوی با موضوع پیام مرتبط بوده استخراج گردید. سپس داده‌های استخراج‌شده در مراحل تجزیه‌وتحلیل کلایزی دسته‌بندی و اعتبارسنجی شده و در نهایت، استنباط مرتبط از دسته‌های موجود، استخراج گردید. نتایج پژوهش در دو بخش کلی تعامل مطلوب با محتوای پیام و بهره‌مندی مطلوب از اصول حاکم بر پیام‌رسانی، استخراج شده است. بخش اول، خود دارای دو زیرمجموعه استقبال از محتوای پیام مطلوب در سه بخش (حیات‌بخش و هشداردهنده، حق‌نما و باطل‌گریز، با پشتوانه تدبیر و عقلانیت) و پرهیز از محتوای پیام نامطلوب در هشت بخش (مشکوک، بیهوده، بدون دلیل و سند، ظنی، بی‌پایه اجتماعی، تخریب‌گر، وسوسه‌برانگیز، غنا و موسیقی) می‌باشد. در بخش دوم، یازده اصل کلی حاکم بر پیام‌رسانی از متن آیات قرآن کریم استخراج گردیده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The optimal interaction with the message from the perspective of the Holy Quran and providing the optimal strategic model in the society

نویسندگان English

korosh Zaree sheibani 1
Abazar kafimosavi 2
Mahdieh keshani 3
1 .Department of Islamic Education, Farhangian University, Tehran, Iran
2 Assistnt Professor, Department of Islamic Education, Farhangian University, Tehran, Iran.
3 Department of Islamic Education, Farhangian University, Tehran, Iran
چکیده English

The fruitfulness of communication and human interactions is based on the principles governing the way of communication, an important part of which is related to proper interaction with the message and its content. In this regard, the aim of the current research is to examine the most important considerations and Quranic instructions in optimal interaction with the message. Investigating the level of impact of audio-visual messages on audience learning and how to interact with these messages from the perspective of Quranic verses. The research method is descriptive phenomenology and the content analysis method is Claizian method. For this purpose, a review reading of the verses of the Holy Quran was done and all the verses that were somehow related to the topic of the message were extracted. Then, the extracted data were categorized and validated in the stages of Claizian analysis, and finally, related inferences were extracted from the existing categories. The results of the research have been extracted in two general sections, optimal interaction with message content and optimal benefit from the principles governing messaging. The first part itself has two sub-categories of welcoming the content of the desirable message in three parts (invigorating and warning, falsehood and avoiding falsehood, with the support of prudence and rationality) and avoiding the content of the undesirable message in eight parts (doubtful, pointless, without reason and document, suspicious, socially baseless, destructive, tempting, rich and musical). In the second part, eleven general principles governing messaging have been extracted from the text of the verses of the Holy Quran.

کلیدواژه‌ها English

message
media
optimal interaction with the message
Quranic verses
media literacy
Quranic foundations of media literacy
قرآن کریم.
ایمان‌زاده، علی. (1397) مطالعه پدیدارشناختی تجارب مادران از نقش شبکه‌های اجتماعی در کاهش حساسیت اخلاقی فرزندان. پژوهشهای ارتباطی: شماره 96، 16-36.
پاتر، دبلیو جیمز. (1391). بازشناسی رسانههای جمعی با رویکرد سواد رسانهای، ترجمه امیر یزدیان؛ پیام آزادی؛ منا نادعلی، قم: مرکز پژوهش‌های اسلامی صداوسیما.
پاتر، دبلیو جیمز. (1398)، نظریه سواد رسانهای؛ رهیافتی شناختی، ترجمه ناصر اسدی، محمد سلطانی فر و شهناز هاشمی، تهران: انتشارات سیمای شرق.
پرچم، اعظم، و علی بالایی، آُسیه. (1396). راهکارهای اخلاقی-قرآنی در ارتقای سواد استفاده از فضای مجازی در خانواده. مطالعات اخلاق کاربردی (اخلاق)، 7(28 (پیاپی 50))، 37-60.
پویا، علیرضا. (1395)، مبادله پیام با نگاهی به رویکرد قرآنی، پژوهش‌های ارتباطی، 23(4)، 31-52.
تاجیک اسماعیلی، سمیه. (1402). چشم‌انداز دین‌داری در سایه وابستگی به اینترنت. مطالعات راهبردی ارتباطات، 3(3), 77-93. doi: 10.22034/rcc.2024.2018595.1090
جوادی آملی، عبدالله. (1393)، تفسیر تسنیم، چاپ چهارم، قم: اسراء.
چابکی، رامین و باهنر، ناصر. (1393). تحلیل سواد رسانه‌ای بر اساس مدل EC؛ موردمطالعه: سیاست‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی: مطالعات فرهنگ-ارتباطات، 15(28)، 34-7.
خطیب زاده، سمیرا؛ و بنی هاشمی، سیدمحسن. (1401). طراحی مدل تولید محتوای فرهنگی برای زنان در فضای مجازی. مطالعات راهبردی ارتباطات، 2(3)، 7-26. doi: 10.22034/rcc.2022.254531
خوروش، عارفه. (1391). سواد رسانه‌ای. پیام زن، (249).
داودی، محمد و کارآمد، حسین. (1401)، فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
دهخدا، علی‌اکبر. (1377)، لغت‌نامه دهخدا، تهران: روزنه.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1412 ق). المفردات الالفاظ القرآن. دمشق: الدار الشامیه.
رحمان‌زاده، سید علی. (1388). کارکرد شبکه‌های اجتماعی مجازی در عصر جهانی‌شدن. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 1(1)، 49-78.
سایت موسسه آینده‌بان. (1395)، گزارش سالانه آیندهپژوهی ایران، www.ayandeban.ir/iran1395.
طباطبائی، سید محمدحسین. (1417 ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامى.
فخّاری، شایان. (1396)، مبانی سواد رسانه‌ای از دیدگاه قرآن کریم، رساله ارشد، دانشگاه امام صادق (ع).
کلینى، محمد بن یعقوب. (بی‌تا)، اصول کافى، تصحیح علی‌اکبر غفارى، بی‌جا: دارالکتب الاسلامیة.
کیماسی و همکاران. (1398)، استراتژی پیام، برنامه‌ریزی رسانه و سنجش اثربخشی، تهران: ادیبان روز.
لطفی، علی. (1389). قرآن و اصول ارتباطات اجتماعی، رساله دکتری، دانشکده اصول الدین.
محرابیان، رامین، نقیب السادات، سید رضا، و پالیزدار، سپیده. (1402). نقش فناوری‌های نوین ارتباطی در ازخودبیگانگی فرهنگی. مطالعات راهبردی ارتباطات، 3(3)، 43-56. doi: 10.22034/rcc.2024.2008120.1068
مطهری، مرتضی. (1371). حماسه حسینی. تهران: صدرا.
مکارم شیرازى، ناصر و همکاران. (1374ش). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیة.
نیل پستمن. (1386)، زندگی در عیش، مردن در خوشی، ترجمه سید صادق طباطبایی، تهران: موسسه اطلاعات.
 
Colaizzi, P. F. (1978). Psychological research as the phenomenologist views it. In R. S. Valle & King M. (Eds.), (n.d.). Existential henomenological alternatives for psychology. New York: Plenum. 48-71.
Langdridge, D. (2007). Phenomenological psychology: Theory, research and method. London: Person Education Limited.
NAMLE.(2020), Media Literacy Defined, National Association for Media Literacy Education, Retrieved March 1, from: https://namle.net/publications/media-literacy-definitions/
Potter,W.(2008), Media Literacy. 4TH ed. North America: Sage Publications Inc. Share ,Jeff & Jolls,Tessa & Thoman, Elizabeth. (2007). Five Key Questions That Can Change the
Rogow, F. (2009). Voices from the Field: Teaching Media Literacy in Less than an Hour. The National Association for Media Literacy Education’s Journal of Media Literacy Education 1 (1),PP 72-74.
 
 

  • تاریخ دریافت 15 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 22 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 22 تیر 1403