مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

پیش‌بینی هوش اجتماعی و ابعاد آن بر مبنای نوع و میزان استفاده از انواع رسانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
آمنه لطفی 1
سمیه تاجیک اسماعیلی 2
1 دانشجوی دکتری ارتباطات اجتماعی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه ارتباطات و علوم اجتماعی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
10.22034/rcc.2025.2048313.1188
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی هوش اجتماعی و ابعاد آن بر مبنای نوع و میزان استفاده از انواع رسانه طراحی و اجرا شده است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی است و به روش کمی انجام شده است. تکنیک این پژوهش پیمایش و ابزار اندازه‌گیری، پرسشنامه (دو پرسشنامه هوش اجتماعی و مصرف رسانه‌ای) است. جامعه آماری شامل تمامی جوانانی است که در شهر لنگرود به صورت حرفه‌ای ورزش می‌کنند. نمونه آماری بر اساس مراجعه به جدول مورگان، 384 نفر انتخاب شد و پرسشنامه‌ها با استفاده از شیوه نمونه‌گیری تصادفی ساده، در میان نمونه مورد نظر توزیع و پس از تکمیل، جمع‌آوری شد. از بین پرسشنامه‌ها، 372 پرسشنامه، قابل بررسی بود.
یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان داد که هوش اجتماعی بر اساس معادلات خطی به دست آمده، بر مبنای استفاده از رسانه قابل پیش‌بینی بوده، و اثر مطالعه کتاب، تماشای تلویزیون داخلی و تئاتر رفتن، بر هوش اجتماعی مثبت بوده؛ اما اثر مطالعه هفتگی روزنامه، گوش دادن به رادیو و سینما رفتن بر هوش اجتماعی «منفی» است. تحلیل این یافته ازآن‌جهت اهمیت دارد که مطالعه کتاب و تئاتر رفتن همواره از مصداق‌های فرهنگی رشد فکری بوده و هوش اجتماعی جوانان ورزشکار مورد مطالعه در پژوهش حاضر، بر مبنای این نوع استفاده از رسانه، تأثیرات مثبتی می‌پذیرد. نتایج همچنین نشان داد که بُعد پردازش اطلاعات اجتماعی از هوش اجتماعی بر مبنای استفاده از رسانه قابل پیش‌بینی بوده، و اثر تئاتر رفتن در ماه، صرف زمان در اینترنت و فضای مجازی در شبانه‌روز بر بعد پردازش ِ هوش اجتماعی «مثبت» است، اما اثر میزان تماشای ماهواره در هفته بر پردازش اطلاعات اجتماعی «منفی» است. از سوی دیگر تماشای تلویزیون و گوش دادن به رادیو نیز بر بعد آگاهی اجتماعی از هوش اجتماعی، اثر منفی داشته است. نتایج نشان داد که بُعد مهار‌ت‌های اجتماعی از هوش اجتماعی نیز بر مبنای استفاده از رسانه‌ها قابل پیش‌بینی بوده، و اثر تماشای ماهواره در طول هفته، مطالعه نشریه در هفته، میزان گوش‌دادن به موسیقی در شبانه‌روز، میزان گوش دادن به رادیو، سینما رفتن، بر بعد مهارت‌های اجتماعی مثبت بوده، اما وقت‌گذرانی در فضای مجازی در شبانه‌روز، بر مهارت‌های اجتماعی «منفی»می‌باشد.
نتایج: نتایج نشان داد که وضعیت کلی هوش اجتماعی بر مبنای استفاده از رسانه قابل پیش‌بینی بوده و نقطه تلاقی استفاده از رسانه‌ها و هوش اجتماعی، برقراری ارتباط توسط افراد است. از سوی دیگر طبق نتایج رابطه منفی میان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی با هوش اجتماعی به دست آمده که می‌تواند برگرفته از اثرات مربوط به نوع و میزان استفاده از این شبکه‌ها باشد. با توجه به نتایج پژوهش در زمینه اثرات منفی وقت‌گذرانی در فضای مجازی بر هوش اجتماعی، باید برای ارتقاء هوش اجتماعی با تقویت مهارت شنوندۀ فعال بودن، همدلی با دیگران، تقویت مهارت‌های کار گروهی، ارتقاء مهارت‌های ارتباطی به‌ویژه مهارت‌های ارتباط غیرکلامی در دنیای حقیقی، در نظام آموزش عالی و همچنین از طریق رادیو، تلویزیون و بستر فضای مجازی تمهیدات لازم در نظر گرفته شود.
کلیدواژه‌ها
هوش اجتماعی
مصرف رسانه
نوع مصرف رسانه
میزان مصرف رسانه
صرف زمان در فضای مجازی

موضوعات

عنوان مقاله English

Predicting Social Intelligence and Its Dimensions Based on The Type and Amount of Media Use

نویسندگان English

Ameneh Lotfi 1
Somayeh Tajik Esmaeili 2
1 PhD student in Social Communication, East Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Department of Communication and Social Science, ET.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran (Corresponding Author).
چکیده English

The current research was designed and implemented with the aim of predicting social intelligence and its dimensions based on the type and amount of media usage. The current research is practical in terms of purpose and it was done in a quantitative way. The technique of this research is a survey and the measuring tool is a questionnaire (two questionnaires of social intelligence and media consumption). The statistical population includes all young people who play sports professionally in the city of Langrod. The statistical sample was selected based on Morgan's table, 384 people were selected and the questionnaires were distributed among the target sample and collected after completion using simple random sampling method. Among the questionnaires, 372 questionnaires could be examined. The results of data analysis showed that social intelligence can be predicted based on the use of media based on linear equations, and the effect of reading books, watching domestic television and going to the theater is positive on social intelligence; But the effect of reading the newspaper weekly, listening to the radio and going to the cinema is "negative" on social intelligence. The analysis of this finding is important because reading books and going to the theater have always been cultural examples of intellectual development, and the social intelligence of young athletes studied in the current research receives positive effects based on this type of media use. The results also showed that the social information processing dimension of social intelligence can be predicted based on the use of media, and the effect of going to the theater in the month, spending time on the Internet and virtual space around the clock is "positive" on social intelligence, but the effect of watching satellite per week is "negative" on the processing of social information. On the other hand, watching TV and listening to the radio has also had a negative effect on the social awareness aspect of social intelligence. The results of the research also showed that the social skills dimension of social intelligence can be predicted based on the use of media, and the effect of watching satellite during the week, reading periodicals during the week, the amount of listening to music around the clock, the amount of listening to the radio, Going to the cinema is positive for social skills, but spending time in virtual space day and night is "negative" for social skills.

کلیدواژه‌ها English

social intelligence
media consumption
type of media consumption
amount of media consumption
spending time in virtual space
اسماعیل‌پور، حیدر؛ بازوند، زهرا؛ رستگار، احمد (1400)، بررسی نقش میانجی‌گری هوش اجتماعی در رابطه بین مدیریت دانش و خرد سازمانی در کارکنان دانشگاه‌های پیام نور استان فارس، فصلنامه رهبری آموزشی کاربردی، سال دوم، شماره 5، 76- 65.
اسماعیلی، لیدا؛ جمالی، اختر؛ قورچیان، نادرقلی (1403)، ارائه مدلی برای ارتقای هوش اجتماعی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان تهران، فصلنامه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه، دوره 4، شماره 1، 168- 150.
اکبری صیقلانی، زینب؛ رضائیان، مجید (1403)، رابطه میان میزان مصرف رسانه‌ای جوانان شهر تهران و اعتماد آنها به نظام سیاسی، علوم خبری، سال یازدهم، شماره 3، 20-1، DOI: http//doi.org/10.22034/lrsi.2024.448150.1173
باستان، مصطفی؛ دلاور، علی؛ فرهنگی، علی‌اکبر (1397)، بررسی مؤلفه‌های مؤثر بر مصرف رسانه‌ای جوانان تهرانی با هدف طراحی مدل خلاقانه الگوی مصرف رسانه‌های نوظهور، ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 8 (1)، 109-142.
تقوایی یزدی، مریم؛ حسینی طبقدهی، لیلا (1401)، نقش میانجی خودکارآمدی خلاق در رابطه بین هوش اجتماعی و خودنظم‌جویی شناختی هیجان دانش‌آموزان، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، شماره 45، 44-27.
حسینی، سید مجید (1386)، مهارت‌های اجتماعی، فصلنامه علمی آموزشی آرامش (23، 22)، 57- 48.
خالق‌خواه، علی؛ نجفی، حبیبه؛ حسینی، سیده راحله (1398)، بررسی نقش هوش فرهنگی و هوش اجتماعی بر سبک تصمیم‌گیری کارکنان دولت، فصلنامه پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، سال نهم، شماره 34، 102- 83.
خلیفه سلطانی، مرضیه؛ جعفری، سعید؛ رحمانیان کوشککی، بهاره (1403)، مدل‌سازی تأثیر مصرف رسانه‌ای بر رفتار جامی محیط‌زیست با نقش میانجی آگاهی زیست‌محیطی دانشجویان علوم ورزشی، مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، سال یازدهم، شماره دوم، پیاپی 42، 92-77.
ذوقی، لیلا؛ سعیدی، سمیرا (1402)، پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی بر اساس توانمندسازی روان‌شناختی و رفتار شهروندی سازمانی با میانجی‌گری هوش اجتماعی در کارکنان، فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، سال هجدهم، شماره پیاپی 70، 192- 163.
روشندل اربطانی، طاهر؛ امیری، عبدالرضا (1389)، بررسی الگوی مصرف رسانه‌ای دانش آموزان و تأثیرپذیری آنها از رسانه‌ها با هدف برنامه‌ریزی‌های آموزشی پلیس، مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 25، 84-105.
روشندل اربطانی، طاهر؛ خواجه‌ئیان، داتیس؛ قاسمی، محمد (1390)، تبیین مدل کاربرد رسانه‌های جمعی برای پیشگیری از ارتکاب جرم، فصلنامه نظم و امنیت انتظامی، سال 4، شماره 2، 33-48.
زاراع، حسین؛ قربانی، سارا (1400)، بررسی تأثیر ادراک خطر، خودکارآمدی و حل مسئله اجتماعی بر رفتارهای یاری‌رسان با توجه به نقش میانجی‌گر هوش اجتماعی، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، شماره چهل و سوم، 34-19.
زند، علیرضا؛ فرجی، غلامرضا (1401)، تأثیر مصرف رسانه‌ای بر عملکرد ورزشی با نقش میانجی کیفیت زندگی ورزشکاران تنیس روی میز استان تهران، پژوهش‌های کاربردی در علوم ورزشی و سلامت، دوره 1، شماره 2.
ساداتی، سید نصرالله؛ کوهی، احمد (1392)، بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر استفاده از رسانه‌های سنتی، پژوهش‌های ارتباطی، سال بیستم، شماره 4 (پیاپی 76)، 86- 65.
سهیلی، فرزاد؛ ملکیان، نازنین؛ صبوری خسروشاهی، حبیب؛ یزدانبخش، کامران (1399)، بررسی هوش اجتماعی در نوع ارتباطات مجازی و ارائه مدل ارتباطی کاربران شبکه‌های اجتماعی، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال شانزدهم، شماره 58، 219- 193.
صنعت‌خواه، علیرضا (1402)، بررسی رابطه استفاده از رسانه‌ها با هویت اجتماعی و سبک زندگی زنان (مورد مطالعه: کارمندان زن شهرستان جیرفت)، رسانه، سال سی و چهارم، شماره 1، پیاپی 130، 188- 167.
فرح بیجاری، اعظم؛ دهشیری، غلامرضا و توحیدیان، ملیحه (1399)، نقش هوش اجتماعی و ذهن‌خوانی از طریق چشم و صدا در پیش‌بینی اضطراب اجتماعی بر اساس مدل کلارک و ولز، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، شماره چهل، 118- 97.
قادری، پریسا (1401)، اثربخشی آموزش هوش اجتماعی بر خودکارآمدی اجتماعی، اضطراب ناشی از کرونا و کمال‌گرایی دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه اول، فصلنامه راهبردهای نو در روان‌شناسی و علوم تربیتی، سال پنجم، شماره 13، 263- 252.
قربانی، سعید و وصالی، لیلا (1402)، راهبردهای نهادینه‌سازی سواد رسانه‌ای در سطح ملی، راهبرد، سال سی و دوم، شماره اول (پیاپی106)، 82- 57.
قلی‌زاده، مهران؛ خلیل‌زاده، ساسان؛ علی‌نژاد، مرتضی و روشنی، علی (1403)، بررسی نقش هوش اجتماعی و اخلاقی در مهارت‌های اجتماعی دان آموزان، همایش پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران، مجموعه مقالات شانزدهمین همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران.
قنبری، سعید؛ آقایی، عاطفه؛ صلواتیان، سیاوش و سلطانی، توحید (1399)، چارچوب‌بندی بصری خبرگزاری‌های ایران از زلزله کرمانشاه، فصلنامه رسانه، سال سی و یکم، شماره 1، 99-129.
لطفی، آمنه؛ تاجیک اسماعیلی، سمیه و صادقی لواسانی، نادر (1402)، تحلیل وضعیت مصرف رسانه‌ای در میان ورزشکاران شهر لنگرود و رابطه آن با متغیرهای زمینه‌ای، پژوهش‌های جامعه‌شناختی، سال هفدهم، شماره 4، 46- 1.
یاری‌زنگنه، مرضیه (1403)، اثربخشی آموزش مهارت‌های سواد اطلاعاتی بر هوش اجتماعی و سطح خودکارآمدی در مهارت حل مسئله، فصلنامه علمی بازیابی دانش و نظام‌های معنایی، سال یازدهم، شماره 39، 204- 179.
 
Aryani, Rita & Widodo Widodo& Susila Susila (2024). Model for social intelligence and teachers’ innovative work behavior: serial mediation. Cogent Education. Volume 11, Issue 1.
Belwal, Rudrakshree. (2023). Relationship between Narcissism and Social Intelligence among Young Adults in India. The International Journal of Indian Psychology ISSN 2348-5396 (Online) | ISSN: 2349-3429 (Print) Volume 11, Issue 3, July- September, 2023, DOI: 10.25215/1103.204
Buzan T. The power of social intelligence. New York, NY: Perfect Pound Publisher; 2012.127-39 p.
Crowne KA. (2019). The relationship among social intelligence, emotional intelligence and cultural intelligence. Journal of Organization Management. 2019;6 (3): 148-63. doi: https://doi. org/10.1057/omj. 2009.20.
Delič, L., Novak, P., Kovačič, J., & Avsec, A. (2011). Self-reported emotional and social intelligence and empathy as distinctive predictors of narcissism. Psychological Topics, 3, 477–488.
Esmaeilpour H, Bazvand Z, Rastgar A. The Mediating Role of Social Intelligence in the Relationship between Knowledge Management and Organizational Wisdom in Employees of Payam Noor Universities in Fars Province. Journal of Applied Educational Leadership. 2021;2 (1): 65-76. doi: https://doi. org/10.61838/kman. ijimob. 2.1.3.
Goleman, D., (2006). Social intelligence: The New Science of Human Relationships. New York: Bantam Book.
Jonson, F. K., Nancy, C., & Malk, G. (2014). Social intelligence. 3rd Ed., England: ambridge University Press.
Jaddoa, S. A., & Faridi, M. (2022). Self-efficacy and social intelligence: A study of handball players. International Journal of Novel Research in Humanity and Social Sciences, 9 (3), 12–16. https://doi.org/10.5281/zenodo.6556182
Krishnakumar, S., Hopkins, K., G. Szmerekovsky, J., & Robinson, M. D. (2020). Assessing workplace emotional intelligence: Development and validation of an ability-based measure. The Journal of psychology, 150 (3), 371-404.
Kurmanova. Anar& Indira Shaikhymuratova & Zhanat Aubakirova& Kehinde C. Lawrence &, Bibanar Baizhumanova& Ardakh Yermentayeva. (2024). Personality traits and social intelligence roles in self-regulation ability of university students. ADOLESCENCE and YOUTH. Volume 29, 2024 - Issue 1. https://doi. org/10.1080/02673843.2024.2372035
Kim, H., & Barry, C. T. (2023). Social intelligence as moderator in the relation between narcissism and aggression in at-risk adolescents. Social Development, 32 (2), 740-755. https://doi. org/10.1111/sode. 12653
Mehdizadeh, Mohammad (2013), Media theories (common thoughts and critical views), Tehran, Hamshahri.
Mehtap, Ozge& Deniz Duyar, Veli& Halis, Mine (2024). The Impact of Social Intelligence on Engagement and Person-Organization Fit: A Mediation Analysis through Political Skill. Revista Brasileira de Gestao de Negocios 26 (1): 1-24, http://dx.doi.org/10.7819/rbgn.v26i01.4252.
Cantor, N., Norem, J. K., Niedenthal, P. M., Langston, C. A., & Brower, A. M. (1987). Life tasks, self-concept ideals, and cognitive strategies in a life transition. Journal of Personality and Social Psychology. 53 (6). Pp. 1178-1191
Parandavarfar. Fatemeh. & Chaychiyan. Zahra. & Amiri, Hamidreza& Yaghini, , Somaye & Alipour , Sedighe. (2024). Investigating the Effect of Social Intelligence on Self-determination in Teenagers with the Mediating Role of Mobile Phone Addiction. Iranian Journal of Educational Sociology. Volume 7, Issue 3, pp 161-169
Riggio RE, Reichard RJ. The emotional and social intelligences of effective leadership. Journal of Managerial Psychology. 2018;23 (2): 169-85. https://doi. org/10.1108/02683940810850808.
Sabzi, N. (2012). The pattern of personality and emotional intelligence, selfefficacy, social and communication skills [M. A]. Shiraz University: Shiraz. [In Persian].
Safari H, Jenaabadi H, Salmabadi M, et all. (2016). Prediction of Academic Aspiration based on Spiritual Intelligence and Tenacity. Educe Strategy Med Sci. 9 (1), 7-12. [In Persian].
Silvera, D. H., Martinussen, M., & Dahl, T. I. (2001). The Troms a Social Intelligence Scale, a Self-report Measure of Social Intelligence, Scandinavian Journal of Psychology, 42, 313-319. https://psycnet.apa.org/record/2001- 18561-002
Stwart, B. (2013). “The relationship between cognitive intelligence, emotional intelligence, coping and stress symptoms in the context of type: A personality pattern”. Turkish Journal of Psychiatry, Vol. 20, No. 3, pp. 243-254.
Wallenius M, Punamaki RL, Rimpela A. Digital Game Playing and Direct and Indirect Aggression in Early Adolescence: The Roles of Age, Social intelligence, and Parent-Child Communication. Journal of Youth Adolescence. 2017;36 (3): 325-36. doi: https://doi.org/10.1007/s10964-006-9151-5.
 

  • تاریخ دریافت 04 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 18 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 23 بهمن 1403