مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

نقش راهبرد نشر اخبار جعلی در موبایل ژورنالیسم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت فرهنگی و رسانه، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بینالمللی سوره، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 کارشناسی ارشد، دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران.
10.22034/rcc.2025.2056376.1229
چکیده
امروزه فضای رسانه‌ای دیجیتالی، پراکنده و به‌طور فزاینده‌ای مشخص شده است، امروزه شهروندانِ عصر اطلاعات، دسترسی راحت به اخبار به‌روز شده، در هر مکان و در هر زمان را توسط روزنامه‌نگاری دیجیتال و موبایلی تجربه می‌کنند و همین سهولت دسترسی و سرعت انتشار اخبار، سبب جذب مخاطبین و گرایش روزافزون کاربران به سمت اخبار آنلاین شده است. با پیشرفت فناوری و گسترش استفاده از تلفن همراه و دستگاه‌های هوشمند، مفهوم رسانه‌های جدید و فعالیت‌های رسانه‌ای نوین نیز به وجود آمده است. یکی از این فعالیت‌ها، موبایل ژورنالیسم یا همان گزارشگری با استفاده از تلفن همراه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش موبایل ژورنالیسم بر انتشار اخبار جعلی در روزنامه‌نگاری موبایلی انجام شده است.
پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از نظر نوع اکتشافی است. این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری این پژوهش خبرنگاران، روزنامه‌نگاران، اساتید حوزه رسانه و ارتباطات و مخاطبین واقعی موبایل ژورنالیسم است، که 14 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت.
پس از تحلیل مضمون از 14 مصاحبه صورت گرفته، 7 مضمون سازمان‌یافته و 20 مضمون پایه شناسایی شد. مضامین سازمان‌دهنده شامل: انتشار اخبار جعلی، صحت بالای خبر در روزنامه‌نگاری سنتی، دشواری داشتن روایت اول، ایجاد استانداردهای جدید سنجش اخبار، نقش‌آفرینی در آشوب‌ و بحران‌ها، ازدیاد روایت‌های خبری و عامل انتشار اخبار جعلی در بحران‌های اجتماعی بود. همچنین زیر سؤال رفتن صحت و درستی خبر، انتشار اخبار توسط اکانت‌های شخصی، انتشار سریع اخبار بدون صحت سنجی، دسترسی کم به منابع اصلی عدم نظارت بر افراد غیرحرفه‌ای از نمونه‌های مضامین پایه بودند.


کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The role of fake news publishing strategy in mobile journalism

نویسندگان English

samira khatibzadeh 1
seyedahad hoseyni 2
1 Assistant Professor and Faculty Member, Department of Cultural and Media Management, PhD in Media Management, Faculty of Culture and Communication, Soureh International University, Tehran, Iran.
2 Master's degree student, Department of Communication, Faculty of Culture and Communication, Soureh International University, Tehran, Iran.
چکیده English

امروزه فضای رسانه‌ای دیجیتالی، پراکنده و به طور فزاینده‌ای مشخص شده است، شهروندان عصر اطلاعات با انبوهی از فرصت‌ها نه‌تنها برای دسترسی به اطلاعاتی مانند اخبار، بلکه برای تولید و نشر اطلاعات با فضای بسیار آزاد و خوبی مواجه هستند. موبایل ژورنالیسم یک شاخه از ژورنالیسم است که در آن خبرنگاران و علاقه‌مندان به رسانه با استفاده از تلفن‌های همراه، محتوای خبری را جمع‌آوری، ویرایش، انتشار و انتقال می‌دهند. موبایل ژورنالیسم می‌تواند به صورت تصویری، صوتی، متنی یا ترکیبی از آنها باشد. موبایل ژورنالیسم از نظر فنی، اخلاقی و حرفه‌ای چالش‌ها و فرصت‌هایی را برای ژورنالیست‌ها و مخاطبان ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش موبایل ژورنالیسم بر انتشار اخبار جعلی در روزنامه نگاری موبایلی انجام شده است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و ازنظرنوع اکتشافی بود. این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری این پژوهش خبرنگاران، روزنانه نگاران، اساتید حوزه رسانه و مخاطبین واقعی موبایل ژورنالیسم بوده است که به روش نمونه گیری هدفمند 14 نفر از آنها انتخاب شدند و با استفاده از مصاحبه نیم ساختار یافته داده ها گردآوری شده است. پس از تحلیل مضمون از 12 مصاحبه صورت گرفته ، 7 مضمون سازمان یافته و 20 مضمون پایه شناسایی شد. مضامین سازمان دهنده شامل انتشار اخبار جعلی، صحت بالای خبر در روزنامه نگاری سنتی،دشواری داشتن روایت اول،ایجاد استانداردهای جدید سنجش اخبار،نقش آفرینی در آشوب‌ و بحران ها،ازدیاد روایت‌های خبری و عامل انتشار اخبار جعلی در بحران‌های اجتماعی بود. از نتایج این تحقیق می توان دریافت که موبایل ژورنالیسم نقاط ضعف خود را نیز دارد. یکی از مشکلات آن، عدم قابلیت تأیید و صحت خبرها است. زیرا هر فرد ممکن است خبرهای نادرست یا تحریف شده را منتشر کند، بدون اینکه صحت آنها را بررسی کند. علاوه بر این، بعضی از محتواهای منتشر شده در موبایل ژورنالیسم، قابل تصحیح یا حذف نمی‌باشند و باعث منفور شدن خبرها و گسترش شایعات می‌شوند.

کلیدواژه‌ها English

Mobile journalism
journalism
media
پیشنمازی، پروانه؛ ولادیمیروویچ باراباش، ویکتور (1392)، نگاهی به وضعیت رسانههای الکترونیک و روزنامه نگاری آنلاین در ایران و چشم انداز آتی آن، مطالعات رسانهای، 8(20)، 53-66. /fa SID. https://sid.ir/paper/212017
جعفری، زهرا؛ فلاح، علی (1401)، ژورنالیسم موبایلی ضرورت هزاره سوم برای رسانههای امروزی، فصلنامه تحقیقات جدید در علوم انسانی، شماره 35، 19-1. 1565965https://civilica.com/doc/
زینلی، حنانه؛ مظفری، افسانه (1400)، بررسی نقش شبکههای اجتماعی موبایلی بر صنعت روزنامهنگاری مقاله، مطالعات رسانهای، شماره 55 ، 67 - 86. http://noo.rs/HVHGR
سلیمی، مریم؛ سلطانیفر، محمد؛ مظفری، افسانه؛ شکرخواه، یونس (1398)، بررسی وضعیت دیتا ژورنالیسم در رسانههای جهان؛ مطالعه موردی دیتا ژورنالیسم در گاردین انگلستان، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 15(54 )، 291-333. SID.https://sid.ir/paper/369992/fa
فتحی، هژیر؛ تقیپور، فائزه؛ واعظ، نفیسه (1402)، آیندهپژوهی شبکههای اجتماعی مجازی در مواجهه با رسانههای سنتی ایران مبتنی بر شکلگیری روزنامهنگاری رباتی، آیندهپژوهی ایران، 8(1)، 108-134. doi: 10.30479/jfs.2023.17941.1434
کتابدار، علیرضا؛ شکرخواه، یونس؛ خرازی آذر، زهرا (1398)، مطالعه مقایسهای استفاده حرفهای از تلفن‌‌همراه هوشمند بین روزنامهنگاران آنلاین، چاپی و رادیو تلویزیونی ایران، فصلنامه مطالعات رسانههای نوین، 5(18)، 65-96. doi: 10.22054/nms.2019.40736.708
گزارش جهانی آینده شبکه اینترنت (Future of the Internet) توسط مرکز تحقیقات پیو (Pew Research Center) و دانشگاه ایلون (Elon University) که در آن صدها کارشناس در مورد تهدیدات فضای مجازی در سالهای آینده، از جمله تشدید اخبار جعلی توسط هوش مصنوعی، اظهارنظر کردهاند. لینک: https://www.pewresearch.org/internet/2024/06/25/the-future-of-misinformation-in-the-age-of-ai
گزارشهای انستیتو Reuters برای مطالعه روزنامهنگاری (Reuters Institute for the Study of Journalism) در دانشگاه آکسفورد. این انستیتو هر ساله گزارشهای مفصلی درباره تحولات صنعت خبر و چالشهایی مانند اعتماد و اطلاعات نادرست منتشر میکند. لینک:  https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news- report/2024
محمدی، فرید؛ عقیلی، سیدوحید؛ رضاییان، محمدجواد (مجید) (1401)، چالشهای اخلاقی پدیدار شده در ژورنالیسم واقعیت مجازی، فصلنامه مطالعات رسانههای نوین، 8(30)، 105. DOI: 10.22054/NMS.2022.61410.1223
مسعودی، امیدعلی؛ بیبکآبادی، غزال (1396)، روزنامهنگاری چاپی و الکترونیک ایران در آیندۀ بیستساله، فصلنامه جهانی رسانه، 12(1)، 104- 119. SID. https://sid.ir/paper/391821/fa
 
Shao, C., Ciampaglia, G. L., Varol, O., Flammini, A., & Menczer, F. (2017). The spread of fake news by social bots. arXiv preprint arXiv:1707.07592, 96-104
Tsfati, Y., & Cappella, J. N. (2003). Do people watch what they do not trust? Exploring the association between news media skepticism and exposure. Communication Research, 30(5), 504-529.
Ward، S. J. A. (2019). Global Journalism Ethics: Widening the Concept of Media Accountability. Rowman & Littlefield.
Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information Disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. Council of Europe Report, 27.
Zuckerman, E. (2017). Stop Saying Fake News, It’s not Helping. My Heart is in Accra. Available in: https://mediawell.ssrc.org/citation/stop-saying-fake-news-its-not-helping/
Blackwood,Alina,)2021(, Mobile Journalism: Constantly Online
Bounegru, L., Gray, J., Venturini, T. and Mauri, M. (2017). A Field Guide to Fake News. Public Data Lab
Boyd, D. (2004). Friendster and publicly articulated social networks. Proceedings of ACM Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 12791282). New York: ACM Press. DOI:10.1145/985921.986043
Cameron، D. (2008). Mobile journalism: a snapshot of current research and practice. In End of Journalism? Technology، Education and Ethics Conference 2008 (pp. 1-6). University of Bedfordshire.
Fathi, Hezhir, Taghipour, Faezeh and Vaez, Nafiseh. (1402). Futures Studies of Virtual Social Networks in Confrontation with Traditional Iranian Media Based on the Formation of Robotic Journalism. Iranian Futures Studies, 8(1), 108-134. doi: 10.30479/jfs.2023.17941.1434. (in persion)
Harcup, T. (2021). Journalism: Principles and Practice. Sage Publications.
International Media Organization، (2019) ، “Mobile Journalism: How Smartphones Are Changing the News Landscape.” ٣٨٩-٤٠٧. DOI:10.30547/worldofmedia.3.2019.2
Jafari, Zahra, Fallah, Ali (2014), “Mobile Journalism: A Necessity of the Third Millennium for Today’s Media”, Quarterly Journal of New Research in the Humanities, No. 35, 1-19. https://civilica.com/doc/1565965. (in persion)
Kebatdar, Alireza, Shokrkhah, Younes and Kharrazi Azar, Zahra (2019) “A Comparative Study of Professional Use of Smartphones Among Iranian Online, Print and Radio and Television Journalists”, Journal of New Media Studies, 5(18), 65-96 . doi: 10.22054/nms.2019.40736.708 . (in persion)
Kovach، B.، & Rosenstiel، T. (2014). The Elements of Journalism: What Newspeople Should Know and the Public Should Expect. New York: Three Rivers Press. DOI:10.13140/RG.2.1.1066.7926.
Masoudi, Omid Ali and Bibekabadi, Ghazal (2017) “Iranian Print and Electronic Journalism in the Twenty-Year Future”, Global Media Quarterly, 12(1), 104-119. SID. https://sid.ir/paper/391821/fa. . (in persion)
McGonagle, T. (2017). “Fake news” False fears or real concerns? Netherlands Quarterly of Human Rights, 35(4), 203-209. DOI:10.1177/0924051917738685.
McNair، B. (2013). An Introduction to Political Communication. Routledge
Mohammadi, Farid, Aghili, Seyyed Vahid and Rezaian, Mohammad Javad (Majid) (1401) “Ethical Challenges Emerging in Virtual Reality Journalism”, New Media Studies Quarterly, 8(30), 105. (DOI): 10.22054/NMS.2022.61410.1223. (in persion)
Montgomery, Robb, Burum, Ivo, (2020), Mobile Journalism: The Challenges and Opportunities of Producing News with Networked Smartphones
Norris, P. (2011). Democratic Deficit: Critical Citizens Revisited. Cambridge: Cambridge University Press.
Pishnamazi, Parvaneh, and Vladimirovich Barabash, Victor. (2013). A look at the status of electronic media and online journalism in Iran and its future prospects. Media Studies, 8(20), 53-66. /fa SID. https://sid.ir/paper/212017. (in persion)
Podger, Corinne, Burum, Ivo, Hirst, Martin, (2018), Mobile Journalism: Defining a New Storytelling Language
Qiu, X., Oliveira, D. F., Shirazi, A. S., Flammini, A., & Menczer, F. (2017). Limited individual attention and online virality of low-quality information. Nature Human Behaviour, 1(7), 013. . (in persion)
Reports from the Reuters Institute for the Study of Journalism at the University of Oxford. The institute publishes detailed reports each year on developments in the news industry and challenges such as trust and misinformation. Link: https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news- report/2024 . (in persion)
Rochlin, N. (2017). Fake news: belief in post-truth. Library hi tech, 35(3), 386-392. DOI:10.1108/LHT-03-2017-0062
Salimi, Maryam, Soltanifar, Mohammad, Mozaffari, Afsaneh, and Shekarkhah, Younes (2019). Surveying the Status of Data Journalism in the World Media; A Case Study of Data Journalism in the Guardian, England. Cultural and Communication Studies, 15(54), 291-333. SID.https://sid.ir/paper/369992/fa. (in persion)
Shao, C., Ciampaglia, G. L., Varol, O., Flammini, A., & Menczer, F. (2017). The spread of fake news by social bots. arXiv preprint arXiv:1707.07592, 96-104.
The Global Report, The Future of the Internet, by the Pew Research Center and Elon University, in which hundreds of experts weigh in on the threats to cyberspace in the coming years, including the intensification of fake news by artificial intelligence. Link: https://www.pewresearch.org/internet/2024/06/25/the-future-of-misinformation-in-the-age-of-ai . (in persion)
Tsfati, Y., & Cappella, J. N. (2003). Do people watch what they do not trust? Exploring the association between news media skepticism and exposure. Communication Research, 30(5), 504-529.
Ward, S. J. A. (2019). Global Journalism Ethics: Widening the Concept of Media Accountability. Rowman & Littlefield.
Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information Disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. Council of Europe Report, 27.
Zainali, Hananeh and Mozaffari, Afsaneh (1400), “Investigating the Role of Mobile Social Networks on the Article Journalism Industry”, Media Studies, No. 55, 67 - 86 http://noo.rs/HVHGR. (in persion)
Zuckerman, E. (2017). Stop Saying Fake News, It’s not Helping. My Heart is in Accra. Available in: https://mediawell.ssrc.org/citation/stop-saying-fake-news-its-not-helping/
 
 
 

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 21 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 22 مهر 1404