مطالعات راهبردی ارتباطات

مطالعات راهبردی ارتباطات

نقش راهبرد نشر اخبار جعلی در موبایل ژورنالیسم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار و عضو هیئت‌علمی گروه مدیریت فرهنگی و رسانه، دکترای مدیریت رسانه، گروه مدیریت فرهنگی و رسانه، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین‌المللی سوره، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشجوی کارشناسی ارشد روزنامه نگاری، دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران
10.22034/rcc.2025.2056376.1229
چکیده
امروزه فضای رسانه‌ای دیجیتالی، پراکنده و به‌طور فزاینده‌ای مشخص شده است، امروزه شهروندانِ عصر اطلاعات،  دسترسی راحت به اخبار به‌روز شده، در هر مکان و در هر زمان را توسط روزنامه‌نگاری دیجیتال و موبایلی تجربه می‌کنند و همین سهولت دسترسی و سرعت انتشار اخبار، سبب جذب مخاطبین و گرایش روزافزون کاربران به سمت اخبار آنلاین شده است. با پیشرفت فناوری و گسترش استفاده از تلفن همراه و دستگاه‌های هوشمند، مفهوم رسانه‌های جدید و فعالیت‌های رسانه‌ای نوین نیز به وجود آمده است. یکی از این فعالیت‌ها، موبایل ژورنالیسم یا همان گزارشگری با استفاده از تلفن همراه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش موبایل ژورنالیسم بر انتشار اخبار جعلی در روزنامه‌نگاری موبایلی انجام شده است.
پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از نظر نوع اکتشافی است. این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری این پژوهش خبرنگاران، روزنامه‌نگاران، اساتید حوزه رسانه و ارتباطات و مخاطبین واقعی موبایل ژورنالیسم است، که 14 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت.
پس از تحلیل مضمون از 14 مصاحبه صورت گرفته، 7 مضمون سازمان‌یافته و 20 مضمون پایه شناسایی شد. مضامین سازمان‌دهنده شامل: انتشار اخبار جعلی، صحت بالای خبر در روزنامه‌نگاری سنتی، دشواری داشتن روایت اول، ایجاد استانداردهای جدید سنجش اخبار، نقش‌آفرینی در آشوب‌ و بحران‌ها، ازدیاد روایت‌های خبری و عامل انتشار اخبار جعلی در بحران‌های اجتماعی بود. همچنین زیر سؤال رفتن صحت و درستی خبر، انتشار اخبار توسط اکانت‌های شخصی، انتشار سریع اخبار بدون صحت سنجی، دسترسی کم به منابع اصلی عدم نظارت بر افراد غیرحرفه‌ای از نمونه‌های مضامین پایه بودند.


کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The role of fake news publishing strategy in mobile journalism

نویسندگان English

samira khatibzadeh 1
seyedahad hoseyni 2
1 Assistant Professor of the Faculty of Culture and Communication, Soore University, Director of the Culture and Media Department
2 Master's degree student in Journalism, Faculty of Culture and Communication, Soure International University
چکیده English

امروزه فضای رسانه‌ای دیجیتالی، پراکنده و به طور فزاینده‌ای مشخص شده است، شهروندان عصر اطلاعات با انبوهی از فرصت‌ها نه‌تنها برای دسترسی به اطلاعاتی مانند اخبار، بلکه برای تولید و نشر اطلاعات با فضای بسیار آزاد و خوبی مواجه هستند. موبایل ژورنالیسم یک شاخه از ژورنالیسم است که در آن خبرنگاران و علاقه‌مندان به رسانه با استفاده از تلفن‌های همراه، محتوای خبری را جمع‌آوری، ویرایش، انتشار و انتقال می‌دهند. موبایل ژورنالیسم می‌تواند به صورت تصویری، صوتی، متنی یا ترکیبی از آنها باشد. موبایل ژورنالیسم از نظر فنی، اخلاقی و حرفه‌ای چالش‌ها و فرصت‌هایی را برای ژورنالیست‌ها و مخاطبان ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش موبایل ژورنالیسم بر انتشار اخبار جعلی در روزنامه نگاری موبایلی انجام شده است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و ازنظرنوع اکتشافی بود. این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری این پژوهش خبرنگاران، روزنانه نگاران، اساتید حوزه رسانه و مخاطبین واقعی موبایل ژورنالیسم بوده است که به روش نمونه گیری هدفمند 14 نفر از آنها انتخاب شدند و با استفاده از مصاحبه نیم ساختار یافته داده ها گردآوری شده است. پس از تحلیل مضمون از 12 مصاحبه صورت گرفته ، 7 مضمون سازمان یافته و 20 مضمون پایه شناسایی شد. مضامین سازمان دهنده شامل انتشار اخبار جعلی، صحت بالای خبر در روزنامه نگاری سنتی،دشواری داشتن روایت اول،ایجاد استانداردهای جدید سنجش اخبار،نقش آفرینی در آشوب‌ و بحران ها،ازدیاد روایت‌های خبری و عامل انتشار اخبار جعلی در بحران‌های اجتماعی بود. از نتایج این تحقیق می توان دریافت که موبایل ژورنالیسم نقاط ضعف خود را نیز دارد. یکی از مشکلات آن، عدم قابلیت تأیید و صحت خبرها است. زیرا هر فرد ممکن است خبرهای نادرست یا تحریف شده را منتشر کند، بدون اینکه صحت آنها را بررسی کند. علاوه بر این، بعضی از محتواهای منتشر شده در موبایل ژورنالیسم، قابل تصحیح یا حذف نمی‌باشند و باعث منفور شدن خبرها و گسترش شایعات می‌شوند.

کلیدواژه‌ها English

Mobile journalism
journalism
media

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 21 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 22 مهر 1404